Stosując masaż segmentarny w stanach pourazowych mięśni, należy opracować części kończyny dolnej w kolejności:
A. udo, staw kolanowy i dół podkolanowy, podudzie, staw skokowy, stopa.
B. stopa, podudzie, staw skokowy, udo, staw kolanowy i dół podkolanowy.
C. stopa, staw skokowy, podudzie, staw kolanowy i dół podkolanowy.
D. udo, podudzie, staw kolanowy i dół podkolanowy, stopa, staw skokowy.
W masażu segmentarnym w stanach pourazowych mięśni kończyny dolnej przyjmuje się kolejność: udo, staw kolanowy i dół podkolanowy, podudzie, staw skokowy, stopa. Chodzi tu nie tylko o zapamiętanie schematu, ale o logiczne przygotowanie tkanek. Najpierw opracowuje się odcinki położone bliżej tułowia, czyli bardziej proksymalnie, ponieważ trzeba stworzyć lepsze warunki odpływu żylnego i limfatycznego oraz zmniejszyć napięcie odruchowe w większych grupach mięśniowych. Dopiero potem schodzi się niżej, w stronę części dystalnych. W praktyce, przy urazie mięśni podudzia, nie zaczyna się od razu agresywnie od bolesnego miejsca, tylko przygotowuje udo i okolice kolana, także dół podkolanowy, gdzie przebiegają ważne naczynia i struktury nerwowe. Potem opracowuje się podudzie, staw skokowy i stopę. Moim zdaniem to jest jedna z tych zasad, które bardzo pomagają w pracy, bo masażysta działa spokojniej i bardziej metodycznie. Takie postępowanie jest zgodne z dobrą praktyką masażu segmentarnego: nie pomija się odcinków pośrednich, nie przeskakuje chaotycznie między stawami, a intensywność technik dobiera się do fazy gojenia, bólu, obrzęku i reakcji pacjenta.
W tym pytaniu łatwo pomylić masaż segmentarny z prostym masażem miejscowym albo z intuicyjnym opracowywaniem kończyny od stopy ku górze. W stanach pourazowych mięśni kończyny dolnej nie chodzi jednak o to, żeby zacząć od najbardziej oddalonego fragmentu ciała i stopniowo iść do góry. Taki sposób może się kojarzyć z pewnymi technikami drenażowymi, ale w masażu segmentarnym ważna jest określona kolejność opracowania tkanek i wpływ odruchowy na segmenty unerwienia, napięcie mięśniowe oraz krążenie. Rozpoczynanie od stopy albo stawu skokowego pomija przygotowanie większych obszarów proksymalnych, zwłaszcza uda i okolicy kolana, a to może zmniejszyć skuteczność zabiegu. Również zamiana kolejności podudzia i stawu kolanowego z dołem podkolanowym nie jest dobrym pomysłem, bo okolica kolana stanowi ważne przejście funkcjonalne i naczyniowo-nerwowe między udem a podudziem. Częsty błąd myślowy polega na tym, że uczeń patrzy tylko na miejsce urazu i chce od razu masować najbliższą okolicę bólu. W praktyce zawodowej trzeba myśleć szerzej: o całym łańcuchu kończyny dolnej, odpływie chłonki, napięciu mięśni antagonistycznych i synergistycznych oraz o bezpieczeństwie tkanek po urazie. Nieprawidłowe jest też kończenie na stawie skokowym po opracowaniu stopy, bo zaburza to logiczny przebieg od części proksymalnych do dystalnych. Najbardziej uporządkowany schemat to udo, następnie staw kolanowy z dołem podkolanowym, potem podudzie, staw skokowy i na końcu stopa. Z mojego doświadczenia, jeśli ktoś zapamięta zasadę: najpierw przygotuj drogę wyżej, dopiero potem pracuj niżej, to takie pytania stają się dużo prostsze.