Ruch odwiedzenia ręki jest wykonywany przez pacjenta w płaszczyźnie
A. strzałkowej, wokół osi podłużnej.
B. czołowej, wokół osi czołowej.
C. strzałkowej, wokół osi czołowej.
D. czołowej, wokół osi strzałkowej.
Ruch odwiedzenia ręki, czyli oddalenia kończyny górnej od linii pośrodkowej ciała, wykonuje się w płaszczyźnie czołowej i wokół osi strzałkowej. To jest klasyczna zasada biomechaniki: ruch zachodzi w danej płaszczyźnie, a oś ruchu jest do tej płaszczyzny prostopadła. Płaszczyzna czołowa dzieli ciało na część przednią i tylną, więc dobrze pasuje do ruchów typu odwodzenie i przywodzenie, np. unoszenie ręki bokiem do góry albo opuszczanie jej z powrotem do tułowia. Oś strzałkowa przebiega mniej więcej od przodu do tyłu, jakby przez staw ramienny. W praktyce masażysty i terapeuty ta wiedza jest bardzo przydatna przy ocenie zakresu ruchu w stawie ramiennym, planowaniu ćwiczeń czynnych i biernych oraz przy opisie dokumentacji. Moim zdaniem warto zawsze wyobrazić sobie pacjenta stojącego przodem: jeśli kończyna idzie bokiem od tułowia, to najczęściej myślimy właśnie o płaszczyźnie czołowej. To prosta metoda, a naprawdę pomaga nie pomylić osi.
W tym pytaniu łatwo się pomylić, bo płaszczyzny i osie ruchu brzmią podobnie, ale w anatomii obowiązuje dość konkretna logika. Ruch odwiedzenia ręki nie odbywa się w płaszczyźnie strzałkowej. Płaszczyzna strzałkowa dzieli ciało na stronę prawą i lewą, a typowe ruchy w tej płaszczyźnie to zginanie i prostowanie, na przykład unoszenie ramienia w przód albo cofanie go do tyłu. Dlatego połączenie płaszczyzny strzałkowej z osią czołową opisuje raczej zgięcie i wyprost, a nie odwiedzenie. Z kolei oś podłużna, czyli pionowa, kojarzy się głównie z rotacją, np. obrotem kończyny wokół jej długiej osi. Nie pasuje do odwodzenia, bo przy odwiedzeniu ręka nie kręci się wokół siebie, tylko oddala się bokiem od tułowia. Mylenie osi czołowej z płaszczyzną czołową to też częsty błąd. Sama nazwa jest podobna, ale oś ruchu musi być ustawiona prostopadle do płaszczyzny ruchu, nie leżeć w niej w dowolny sposób. Jeśli więc ruch zachodzi w płaszczyźnie czołowej, jak unoszenie ręki bokiem, to osią będzie oś strzałkowa. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać to przez przykład praktyczny: pacjent stoi prosto, a terapeuta prosi o uniesienie kończyny bokiem. Widzimy ruch na tle przodu ciała, czyli w płaszczyźnie czołowej, a niewidoczna oś przechodzi przez staw od przodu do tyłu. Takie rozumowanie jest zgodne z podstawami anatomii funkcjonalnej i przydaje się przy badaniu zakresu ruchomości oraz opisie ćwiczeń.