W którym z przedstawionych fragmentów programów nie występuje cykl stały?
A.
G85 Z-47 W5 G79
B.
G81 Z-40 G77 X95 Y70 B50 A30 D4 S4
C.
G91 G01 X8 Y45
D.
G67 I130 J80 K-75 E25
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2014 (arkusz M.19-X-14.05).
Fragment G91 G01 X8 Y45 nie uruchamia cyklu stałego, tylko wykonuje zwykły ruch roboczy po prostej. G91 oznacza programowanie przyrostowe, czyli sterowanie interpretuje podane współrzędne jako przesunięcie względem aktualnego położenia narzędzia. G01 to interpolacja liniowa z posuwem roboczym. W praktyce taki zapis mówi mniej więcej: przesuń narzędzie o X8 i Y45 ruchem liniowym z aktywnym posuwem. Nie ma tu automatycznej sekwencji typu najazd, zagłębienie, obróbka i wycofanie, a właśnie to jest typowe dla cykli stałych. Cykle stałe, np. wiercenia, pogłębiania czy rozwiercania, są stosowane po to, żeby skrócić program i ograniczyć powtarzalne bloki. Moim zdaniem to jedno z ważniejszych rozróżnień w programowaniu CNC: G01 opisuje pojedynczy ruch, a cykl stały opisuje gotową procedurę obróbkową. Dobra praktyka branżowa jest taka, żeby przed analizą programu sprawdzić, które funkcje są modalne i jaki system sterowania jest użyty, bo oznaczenia cykli mogą się trochę różnić między sterowaniami. Tutaj jednak sens jest jasny: G91 G01 X8 Y45 to nie cykl, tylko zwykła komenda ruchu narzędzia.
W pozostałych fragmentach programu występują kody charakterystyczne dla cykli stałych albo funkcji ściśle z nimi powiązanych. Łatwo się tu pomylić, bo niektóre zapisy wyglądają jak zwykłe podanie parametrów geometrycznych, na przykład współrzędnych X, Y albo wartości I, J, K. Jednak w programowaniu CNC sama obecność współrzędnych nie decyduje o tym, czy mamy zwykły ruch, czy cykl. Decydujący jest kod przygotowawczy G i jego znaczenie w danym układzie sterowania. G81 jest typowym cyklem wiercenia, czyli sterowanie automatycznie realizuje sekwencję dojścia, zagłębienia na zadaną głębokość i wycofania. G85 również należy do grupy cykli obróbkowych, najczęściej kojarzonych z rozwiercaniem lub wytaczaniem z posuwowym wyjściem narzędzia. Takie polecenia nie są pojedynczym ruchem jak G01, tylko gotową procedurą technologiczną. Kody typu G77, G79 czy G67 w przedstawionej konwencji także odnoszą się do cykli lub ich wywołania, parametrów i zakończenia, dlatego nie można traktować tych bloków jako prostych przejazdów narzędzia. Typowy błąd polega na tym, że ktoś patrzy tylko na liczby po adresach Z, W, I, J, K i myśli: skoro są współrzędne, to jest to zwykłe pozycjonowanie. W praktyce trzeba czytać program od kodu G, z uwzględnieniem instrukcji producenta sterowania i zasad ISO 6983. Z mojego doświadczenia najlepiej najpierw oddzielić komendy ruchu, takie jak G00 i G01, od cykli technologicznych. Wtedy od razu widać, że tylko zapis z G91 G01 X8 Y45 nie zawiera cyklu stałego.