Na podstawie symbolicznego zapisu cyklu remontowego określ, z ilu remontów składa się przedstawiona struktura.
0/K – [(OO – RB1 – OO – RB2 – RS)×2] – OO – RB1 – OO – RB2 – OO – RK
0/K – data uruchomienia; OO – obsługa okresowa; RK – remont kapitalny; RS – remont średni; RB – remont bieżący
A. 9
B. 11
C. 6
D. 16
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2016 (arkusz M.44-X-16.05).
Odpowiedź 9 wynika z tego, że w tym zadaniu liczymy wyłącznie remonty, a nie wszystkie czynności zapisane w cyklu. Symbol OO oznacza obsługę okresową, czyli przegląd, smarowanie, regulację, kontrolę luzów, uzupełnienie płynów albo inne prace eksploatacyjne. To ważne, ale nie jest remontem. W nawiasie mamy sekwencję: OO – RB1 – OO – RB2 – RS. Remontami są tu RB1, RB2 oraz RS, czyli razem 3 remonty. Ponieważ nawias jest pomnożony przez 2, dostajemy 3 × 2 = 6 remontów. Po nawiasie występuje jeszcze: OO – RB1 – OO – RB2 – OO – RK, więc dochodzą 3 remonty: RB1, RB2 i RK. Razem 6 + 3 = 9. Moim zdaniem najprościej jest najpierw skreślić wszystkie OO, bo wtedy zostają same zdarzenia remontowe. W praktyce utrzymania ruchu takie rozróżnienie jest bardzo istotne, bo obsługa okresowa zwykle jest planowana częściej i taniej, a remont średni czy kapitalny wymaga postoju maszyny, części zamiennych, dokumentacji i uzgodnienia terminu z produkcją. Dobra praktyka branżowa mówi, żeby w harmonogramie jasno oddzielać przeglądy, konserwacje i remonty, bo inaczej łatwo zawyżyć koszty albo źle zaplanować dostępność urządzenia.
W tym zapisie łatwo się pomylić, bo cały ciąg wygląda jak lista jednakowo ważnych czynności. Trzeba jednak rozróżnić obsługę okresową od remontu. OO to nie remont, tylko czynność obsługowa wykonywana cyklicznie w czasie eksploatacji maszyny. Może obejmować kontrolę stanu technicznego, smarowanie, czyszczenie, pomiary kontrolne, regulację mechanizmów czy wymianę drobnych materiałów eksploatacyjnych. Natomiast remontami są RB1, RB2, RS i RK, czyli remonty bieżące, średni oraz kapitalny. Jeżeli ktoś otrzymuje 16, to najpewniej policzył wszystkie symbole po dacie uruchomienia, razem z obsługami OO. To jest typowy błąd przy czytaniu cyklu remontowego, bo liczba zapisanych operacji nie zawsze oznacza liczbę remontów. Wynik 6 zwykle bierze się z policzenia tylko remontów bieżących RB1 i RB2, z pominięciem remontu średniego RS i kapitalnego RK. A przecież RS i RK też są remontami, często nawet bardziej pracochłonnymi i kosztownymi. Wynik 11 może wynikać z mieszania dwóch sposobów liczenia, na przykład częściowego wliczania obsług okresowych albo błędnego rozwinięcia nawiasu z mnożnikiem ×2. Poprawne podejście jest takie: najpierw rozwijamy nawias, potem z całego ciągu wybieramy tylko oznaczenia remontów. W nawiasie są 3 remonty i sekwencja powtarza się dwa razy, więc daje 6. Po nawiasie są jeszcze RB1, RB2 i RK, czyli 3. Łącznie wychodzi 9. Z mojego doświadczenia warto przy takich zadaniach robić sobie małe oznaczenia nad symbolami: OO jako obsługa, a RB, RS, RK jako remont. W dokumentacji utrzymania ruchu takie czytanie zapisów jest podstawą do planowania postojów, zamawiania części i określania kosztów eksploatacji urządzenia.