Zapisy HV, HB, HRC znajdujące się na rysunku technicznym określają
A. parametry honowania.
Źle. Honowanie to obróbka wykańczająca otworów, a jego parametry nie są oznaczane symbolami metod pomiaru twardości.
B. twardość materiału.
Dobrze. HV to twardość Vickersa, HB twardość Brinella, a HRC twardość Rockwella w skali C.
C. udarność materiału.
Źle. Udarność wyznacza się młotem Charpy’ego i podaje w dżulach albo J/cm², a nie symbolami HV, HB czy HRC.
D. sprężystość materiału.
Źle. Sprężystość opisuje moduł Younga E, wyrażany w MPa albo GPa, a nie wynik próby twardości.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2025 (arkusz MG.44-SG-25.01).
Symbole HV, HB i HRC to oznaczenia metod pomiaru twardości. HV oznacza metodę Vickersa, w której wgłębnikiem jest diamentowy ostrosłup, HB metodę Brinella z kulką z węglików spiekanych, a HRC metodę Rockwella w skali C ze stożkiem diamentowym. Na rysunku wykonawczym zapis typu „hartować do 58-62 HRC” mówi technologowi, jaką twardość ma osiągnąć część po obróbce cieplnej.
Metodę dobiera się do materiału: Brinell dobrze sprawdza się dla stali miękkich i żeliwa, Rockwell C dla stali zahartowanych, a Vickers dla cienkich warstw, na przykład po azotowaniu. Wartości z różnych metod można przybliżenie przeliczać w tablicach, ale na rysunku zawsze podaje się metodę i zakres.
Metodę dobiera się do materiału: Brinell dobrze sprawdza się dla stali miękkich i żeliwa, Rockwell C dla stali zahartowanych, a Vickers dla cienkich warstw, na przykład po azotowaniu. Wartości z różnych metod można przybliżenie przeliczać w tablicach, ale na rysunku zawsze podaje się metodę i zakres.
Wszystkie podane właściwości dotyczą materiału albo obróbki, ale tylko jedna ma oznaczenia w postaci liter H z dodatkiem nazwy metody.
Udarność to odporność materiału na obciążenia dynamiczne. Bada się ją młotem wahadłowym Charpy’ego i wyraża energią łamania w dżulach. Na rysunku pojawia się rzadko, częściej w normach materiałowych, i nie ma symbolu HB czy HV.
Sprężystość charakteryzuje moduł Younga, czyli stosunek naprężenia do odkształcenia w zakresie sprężystym. Jest stałą materiałową podawaną w gigapaskalach.
Honowanie to obróbka gładkościowa otworów, na przykład cylindrów silnika. Na rysunku opisuje się je chropowatością powierzchni Ra, a nie symbolami prób twardości.
Litera H w HV, HB i HRC pochodzi od słowa hardness, czyli twardość, a druga litera wskazuje metodę: Vickers, Brinell albo Rockwell.
Na rysunku wykonawczym zapis twardości stoi zwykle w wymaganiach technicznych, obok informacji o obróbce cieplnej, na przykład „hartować i odpuszczać do 45 HRC”.
Udarność to odporność materiału na obciążenia dynamiczne. Bada się ją młotem wahadłowym Charpy’ego i wyraża energią łamania w dżulach. Na rysunku pojawia się rzadko, częściej w normach materiałowych, i nie ma symbolu HB czy HV.
Sprężystość charakteryzuje moduł Younga, czyli stosunek naprężenia do odkształcenia w zakresie sprężystym. Jest stałą materiałową podawaną w gigapaskalach.
Honowanie to obróbka gładkościowa otworów, na przykład cylindrów silnika. Na rysunku opisuje się je chropowatością powierzchni Ra, a nie symbolami prób twardości.
Litera H w HV, HB i HRC pochodzi od słowa hardness, czyli twardość, a druga litera wskazuje metodę: Vickers, Brinell albo Rockwell.
Na rysunku wykonawczym zapis twardości stoi zwykle w wymaganiach technicznych, obok informacji o obróbce cieplnej, na przykład „hartować i odpuszczać do 45 HRC”.