Procesem ustalania wartości wskazywanych przez przyrząd pomiarowy w stosunku do odpowiadającym im wartościom wzorca miar jest
A. adjustacja.
Źle. Adjustacja to regulacja przyrządu po wzorcowaniu, żeby zmniejszyć błędy wskazań.
B. strojenie.
Źle. Strojenie to zmiana ustawień przyrządu, na przykład oscylatora, a nie porównanie jego wskazań ze wzorcem.
C. wzorcowanie.
Dobrze. Wzorcowanie polega na porównaniu wskazań przyrządu z wartościami wzorca i ustaleniu błędów lub poprawek.
D. parametryzacja.
Źle. Parametryzacja to ustawianie parametrów pracy urządzenia, na przykład zakresu, a nie sprawdzanie wskazań.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2025 (arkusz MG.44-SG-25.01).
Wzorcowanie, nazywane też kalibracją, to zbiór czynności, w których porównuje się wskazania przyrządu pomiarowego z wartościami wielkości realizowanymi przez wzorzec miar. Wynikiem jest świadectwo wzorcowania z błędami wskazań, poprawkami i niepewnością pomiaru. Wzorcowanie zapewnia spójność pomiarową, czyli możliwość odniesienia wyniku do wzorców państwowych.
Przykładem jest sprawdzanie mikrometru płytkami wzorcowymi: dla kilku płytek o znanej długości notuje się wskazania i wylicza błędy. Jeśli przekraczają dopuszczalne, przyrząd poddaje się adjustacji, czyli regulacji, a potem wzorcuje ponownie. W zakładach przyrządy wzorcuje się okresowo według harmonogramu. Wzorce stosowane w zakładzie także mają własne świadectwa wzorcowania.
Przykładem jest sprawdzanie mikrometru płytkami wzorcowymi: dla kilku płytek o znanej długości notuje się wskazania i wylicza błędy. Jeśli przekraczają dopuszczalne, przyrząd poddaje się adjustacji, czyli regulacji, a potem wzorcuje ponownie. W zakładach przyrządy wzorcuje się okresowo według harmonogramu. Wzorce stosowane w zakładzie także mają własne świadectwa wzorcowania.
Pojęcia strojenie, adjustacja i parametryzacja dotyczą zmiany ustawień przyrządu, a pytanie pyta o porównanie jego wskazań ze wzorcem.
Adjustacja jest najczęstszą pomyłką, bo w praktyce występuje razem z wzorcowaniem. To jednak regulacja, która zmienia przyrząd tak, by jego wskazania zbliżyły się do wartości wzorca. Wykonuje się ją po stwierdzeniu błędów.
Strojenie oznacza dostrojenie urządzenia do określonej wartości, na przykład częstotliwości, i nie obejmuje ustalania błędów.
Parametryzacja to wprowadzanie nastaw, takich jak zakres czy jednostki, w urządzeniach elektronicznych.
Ustalenie relacji między wskazaniami przyrządu a wartościami wzorca miar, bez ingerencji w przyrząd, to właśnie wzorcowanie.
Wynik wzorcowania zapisuje się w świadectwie, a przyrząd oznacza etykietą z datą następnego wzorcowania. Przyrządu z przeterminowanym świadectwem nie powinno się używać do pomiarów odbiorczych. Okres między wzorcowaniami ustala zakład w swoich procedurach.
Adjustacja jest najczęstszą pomyłką, bo w praktyce występuje razem z wzorcowaniem. To jednak regulacja, która zmienia przyrząd tak, by jego wskazania zbliżyły się do wartości wzorca. Wykonuje się ją po stwierdzeniu błędów.
Strojenie oznacza dostrojenie urządzenia do określonej wartości, na przykład częstotliwości, i nie obejmuje ustalania błędów.
Parametryzacja to wprowadzanie nastaw, takich jak zakres czy jednostki, w urządzeniach elektronicznych.
Ustalenie relacji między wskazaniami przyrządu a wartościami wzorca miar, bez ingerencji w przyrząd, to właśnie wzorcowanie.
Wynik wzorcowania zapisuje się w świadectwie, a przyrząd oznacza etykietą z datą następnego wzorcowania. Przyrządu z przeterminowanym świadectwem nie powinno się używać do pomiarów odbiorczych. Okres między wzorcowaniami ustala zakład w swoich procedurach.