Prawidłowo wskazany czujnik to moduł typu HarvestLab 3000 firmy John Deere, który pracuje w technologii bliskiej podczerwieni (NIR – Near InfraRed). Tego typu czujniki montuje się najczęściej na sieczkarniach polowych, rozrzutnikach i beczkowozach, żeby w czasie rzeczywistym mierzyć zawartość suchej masy oraz składników pokarmowych w materiale roślinnym albo w gnojowicy. Działa to tak, że wiązka promieniowania podczerwonego przechodzi przez strumień materiału, a czujnik analizuje widmo odbite lub pochłonięte. Na tej podstawie, na bazie wcześniej wykonanej kalibracji laboratoryjnej, algorytmy wyliczają procent suchej masy, zawartość białka, skrobi, włókna, tłuszczu czy koncentrację azotu, fosforu i potasu. W praktyce pozwala to na automatyczne, zmienne dawkowanie nawozu organicznego zgodnie z normą kg N/ha, a nie tylko m³/ha, co jest zgodne z aktualnymi wymaganiami prawa i dobrymi praktykami rolnictwa precyzyjnego. W sieczkarni polowej taki czujnik pomaga dobrać optymalną długość cięcia i ustawić parametry pracy pod kątem żywienia bydła – kiszonka o stabilnej, znanej suchej masie jest dużo łatwiejsza do prawidłowego zakiszania i późniejszego bilansowania dawki TMR. Moim zdaniem to jest jedno z tych rozwiązań, które realnie przekładają się i na ekonomię, i na środowisko: mniej strat składników, lepsze wykorzystanie azotu, mniej nadmiernego nawożenia. W nowoczesnych gospodarstwach standardem jest, że takie czujniki współpracują z terminalem ISOBUS, dokumentacją pola i mapami aplikacyjnymi, więc dane o suchej masie i składnikach od razu trafiają do systemu zarządzania gospodarstwem.
Patrząc na ten czujnik łatwo skojarzyć go z innymi systemami montowanymi na maszynach, stąd częste pomyłki. Obudowa wygląda masywnie, jest logo znanego producenta i od razu przychodzi do głowy automatyczne prowadzenie albo mapowanie plonu. Jednak prowadzenie maszyny wzdłuż rzędów czy łanu zwykle realizują zupełnie inne sensory: kamery wizyjne, czujniki ultradźwiękowe, czasem proste sensory mechaniczne lub – coraz częściej – systemy GNSS z korekcją RTK. One obserwują położenie maszyny względem roślin lub ścieżki technologicznej, ale nie analizują właściwości materiału roślinnego. To jest zupełnie inna funkcja niż analiza suchej masy czy składu chemicznego. Podobnie z oceną wielkości plonu: do mapowania plonu w kombajnach zbożowych stosuje się czujniki masowego przepływu ziarna (tensometryczne lub uderzeniowe) oraz czujniki wilgotności ziarna. W sieczkarniach pracują czujniki przepływu masy i prędkości podbierania. Taki system mówi nam, ile ton na hektar zbieramy, ale nie rozbija tego na parametry jakościowe, jak białko czy sucha masa w czasie rzeczywistym. To dwa różne poziomy informacji: ilość kontra skład. Z kolei skojarzenie z detektorem metalu też jest dość naturalne, bo obudowa jest kompaktowa, a urządzenie montuje się w strumieniu materiału. W praktyce detektory metali w maszynach rolniczych (np. w sieczkarniach) działają na zasadzie indukcji elektromagnetycznej i są zintegrowane z podajnikiem, reagując błyskawicznie na obecność metalowego przedmiotu, żeby zatrzymać podawanie i chronić bęben tnący. Nasz czujnik nie reaguje na metal, tylko na widmo promieniowania odbitego od roślin czy gnojowicy. Podstawowy błąd myślowy przy tym pytaniu polega na mieszaniu funkcji: jedno urządzenie kojarzy się po prostu z „elektroniką na maszynie”, więc przypisuje mu się dowolne zadania: prowadzenie, wykrywanie metalu, szacowanie plonu. W nowoczesnym rolnictwie precyzyjnym każdy moduł jest jednak dość wyspecjalizowany: inne czujniki odpowiadają za geometrię jazdy, inne za bezpieczeństwo, inne za ilość, a takie jak ten – za jakość i skład materiału. Warto sobie to poukładać, bo wtedy łatwiej rozpoznawać rozwiązania na zdjęciach i przede wszystkim świadomie z nich korzystać w praktyce.
