Kwalifikacja: ROL.08 - Eksploatacja systemów mechatronicznych w rolnictwie
Kategorie: Ekonomika i wydajność pracy
Oblicz wydajność agregatu składającego się z ciągnika z zainstalowanym systemem koordynującym funkcje pojazdu podczas nawrotów i pługa sześcioskibowego. Agregat pracuje 12 godzin w ciągu dnia. Parametry pracy agregatu: – szerokość pracy wynosi 2,1 m – prędkość jazdy wynosi 6 km/h – wydajność efektywna czasu pracy wynosi 80% czasu ogólnego zmiany.
Odpowiedzi
Informacja zwrotna
Poprawna odpowiedź 12,1 ha wynika z klasycznego wzoru na wydajność polową agregatu: W = (b · v · t · η) / 10, gdzie b – szerokość robocza [m], v – prędkość [km/h], t – czas pracy [h], η – współczynnik wykorzystania czasu (wydajność efektywna). Wstawiamy dane z zadania: b = 2,1 m, v = 6 km/h, t = 12 h, η = 0,8. Najpierw obliczamy wydajność teoretyczną na godzinę: Wt = (2,1 · 6) / 10 = 12,6 / 10 = 1,26 ha/h. To jest wydajność przy założeniu, że ciągnik orze bez żadnych przerw, nawrotów, regulacji, czyli sytuacja czysto książkowa. W praktyce zawsze mamy straty czasu, dlatego uwzględniamy współczynnik 0,8 (80% czasu efektywnego): We = 1,26 · 0,8 = 1,008 ha/h. Następnie mnożymy przez 12 godzin efektywnej zmiany: 1,008 · 12 ≈ 12,1 ha. I stąd bierze się wynik. Moim zdaniem kluczowe w takich zadaniach jest pamiętanie o podziale na wydajność teoretyczną i rzeczywistą (efektywną). System koordynujący funkcje pojazdu podczas nawrotów właśnie po to jest montowany, żeby ten współczynnik wykorzystania czasu był możliwie wysoki – ogranicza straty na nawroty, podnoszenie i opuszczanie pługa, korygowanie toru jazdy. W praktyce, przy zwykłym ciągniku bez automatyzacji, ten współczynnik potrafi spaść nawet do 0,65–0,7, szczególnie przy długich polach i częstych regulacjach. Wtedy z tej samej szerokości roboczej i prędkości uzyskalibyśmy dużo mniejszą dzienną powierzchnię. W nowoczesnym rolnictwie przyjmuje się, że dobre planowanie pracy, wykorzystanie systemów wspomagania nawrotów i prowadzenia równoległego pozwala realnie podnieść wydajność o kilka–kilkanaście procent, co przy orce dużych areałów robi ogromną różnicę w kosztach paliwa i czasie pracy.