Rysunek przedstawia układ zasilania silnika z zapłonem samoczynnym typu common rail. Pompa wysokiego ciśnienia oznaczona jest cyfrą
Poprawnie wskazana została pompa wysokiego ciśnienia – na schemacie common rail oznaczona cyfrą 6. W układzie zasilania z szyną wspólną mamy wyraźny podział na stronę niskiego i wysokiego ciśnienia. Zbiornik paliwa, filtr, ewentualna pompka zasilająca pracują na ciśnieniach rzędu kilku barów, natomiast pompa wysokiego ciśnienia podnosi ciśnienie do poziomu 1000–2000 bar (a w nowszych konstrukcjach nawet więcej) i tłoczy paliwo do listwy (rail) oznaczonej na rysunku innym numerem. W praktyce właśnie ta pompa ma najcięższe warunki pracy, jest napędzana mechanicznie z wału korbowego lub rozrządu, a jej wydajność i sprawność decydują o możliwościach całego silnika. W nowoczesnych układach CR stosuje się pompy tłoczkowe wielotłoczkowe (np. Bosch CP3, CP4), które muszą zapewnić bardzo stabilne ciśnienie przy zmiennym obciążeniu silnika. Z mojego doświadczenia wynika, że w diagnostyce praktycznie zawsze zaczyna się analizę problemów z mocą lub dymieniem od sprawdzenia parametrów ciśnienia na szynie, czyli pośrednio pracy pompy wysokiego ciśnienia. Dobre praktyki serwisowe mówią jasno: czyste paliwo, regularna wymiana filtrów i kontrola wycieków po stronie wysokiego ciśnienia to podstawa długiej żywotności tej pompy. W maszynach rolniczych, gdzie silnik często długo pracuje pod dużym obciążeniem, stan pompy wysokiego ciśnienia ma bezpośrednie przełożenie na zużycie paliwa, kulturę pracy i łatwość rozruchu w niskich temperaturach.
Na schemacie układu common rail łatwo się pomylić, bo mamy kilka podobnie wyglądających elementów połączonych siecią przewodów. Kluczowe jest jednak rozróżnienie, które podzespoły pracują po stronie niskiego ciśnienia, a które tworzą obwód wysokociśnieniowy. Elementy bliżej zbiornika paliwa, filtra i przewodów o większej średnicy zwykle odpowiadają za zasilanie wstępne, natomiast część wysokociśnieniowa zaczyna się dopiero tam, gdzie paliwo trafia do listwy wspólnej i wtryskiwaczy. Błędne odpowiedzi wynikają najczęściej z mylenia pompy wysokiego ciśnienia z pompą zasilającą lub z samą listwą (railem). Pompa zasilająca, jeśli występuje jako osobne urządzenie, pracuje na niskim ciśnieniu i jej zadaniem jest tylko podanie paliwa do pompy wysokociśnieniowej z odpowiednim przepływem. Nie jest ona w stanie wytworzyć ciśnień rzędu tysięcy barów, więc konstrukcyjnie wygląda inaczej i jest zwykle umieszczona bliżej zbiornika. Z kolei listwa common rail bywa błędnie brana za pompę, bo ma kilka króćców i czujników, ale pełni zupełnie inną funkcję – stanowi akumulator wysokiego ciśnienia, rozdzielający paliwo do poszczególnych wtryskiwaczy i stabilizujący pulsacje. Wreszcie, inne numerowane podzespoły, takie jak filtr paliwa, zawory regulacyjne czy sterownik EDC, nie tłoczą paliwa w ogóle, tylko filtrują, dozują lub sterują pracą układu. Dobra praktyka przy analizie takich schematów to zawsze prześledzenie kierunku przepływu paliwa: od zbiornika, przez filtr, pompę wysokiego ciśnienia, listwę, aż po wtryskiwacze. Dopiero tam, gdzie następuje gwałtowny wzrost ciśnienia i przejście na cienkie, sztywne przewody do listwy, można szukać pompy wysokiego ciśnienia. Zrozumienie tej logiki bardzo ułatwia późniejszą diagnostykę usterek w silnikach z zapłonem samoczynnym i zapobiega takim pomyłkom przy identyfikacji elementów.