Urządzenie typu N-sensor pokazane na ilustracji, umożliwiające zmienne dawkowanie azotu, wykorzystuje podczas działania
W N-sensorach kluczowe jest właśnie to, że „patrzą” na roślinę, a nie na mapę czy sam GPS. Urządzenie emituje promieniowanie w określonych długościach fali (najczęściej w zakresie widzialnym i bliskiej podczerwieni), a potem mierzy odbite światło od łanu. Na tej podstawie wyznaczane są indeksy wegetacyjne, np. NDVI, N-Sensor Index czy inne wskaźniki powiązane z zawartością chlorofilu i biomasy. Im roślina zdrowsza i lepiej odżywiona azotem, tym inna charakterystyka odbicia. Sterownik przelicza ten sygnał optyczny na dawkę nawozu w czasie rzeczywistym i na bieżąco reguluje wysiewnik lub rozsiewacz. W praktyce wygląda to tak, że jadąc po polu, dawka N zmienia się co kilka metrów, dopasowując się do aktualnego stanu łanu, a nie do uśrednionych danych z poprzednich lat. To jest zgodne z ideą rolnictwa precyzyjnego – reagujemy na rzeczywiste zapotrzebowanie roślin. Moim zdaniem to jedno z najciekawszych rozwiązań, bo pozwala korygować błędy wynikające z nierównomiernych wschodów, zastoisk wodnych czy lokalnych niedoborów. Dobre praktyki mówią, żeby taki sensor kalibrować na polu referencyjnym, gdzie mamy strefę optymalnie nawożoną i czasem też strefę z obniżoną dawką, tak aby algorytm miał punkt odniesienia. Wtedy pomiar odbicia światła przekłada się na naprawdę sensowne dawki azotu, a nie „strzelanie na oko”.
W tym zagadnieniu łatwo się złapać na skojarzeniach z innymi technologiami rolnictwa precyzyjnego. N-sensor na zdjęciu wygląda jak zwykły czujnik zamontowany na ciągniku, więc wiele osób automatycznie myśli o GPS, mapach plonów czy mapach aplikacyjnych. Tymczasem jego działanie opiera się przede wszystkim na czujniku optycznym, który mierzy odbicie światła od roślin w kilku pasmach spektralnych. To nie jest system, który czyta wcześniej przygotowaną mapę dawki z komputera biurowego – on tworzy swoją „mapę” na bieżąco, na podstawie reakcji optycznej łanu. Informacje z map aplikacyjnych oczywiście są ważne w innych systemach VRA (Variable Rate Application), ale to zupełnie inna filozofia pracy: tam operator wcześniej analizuje mapę plonów, badania glebowe, strefy produkcyjne i tworzy mapę docelowych dawek, a rozsiewacz tylko tę mapę realizuje. N-sensor działa bardziej jak skaner – ocenia aktualny stan roślin i dopiero wtedy wyznacza dawkę. Podobnie mylące bywa przekonanie, że kluczowy jest sygnał GPS połączony z wysokością roślin. Owszem, GPS może być wykorzystywany pomocniczo do rejestracji danych czy dokumentacji przejazdów, ale sam sygnał nawigacyjny nic nie mówi o potrzebach nawozowych, a wysokość roślin jest bardzo zawodnym kryterium dawki azotu. Roślina może być wysoka, a jednak słabo odżywiona, może też być niższa, ale w świetnej kondycji – i czujnik optyczny to wychwyci, a zwykły pomiar wysokości już nie. Mapy plonów z kombajnu z kolei odnoszą się do wyników z poprzedniego sezonu, więc bazowanie tylko na nich przy bieżącym nawożeniu azotem pomija aktualne warunki pogody, przebieg zimy czy stresy roślin. Typowy błąd myślowy polega na wrzucaniu wszystkich technologii precyzyjnych do jednego worka: „jak precyzyjne, to na pewno GPS i mapa”. W przypadku N-sensora najważniejsza jest optyka i analiza widma odbitego światła, a pozostałe dane są jedynie dodatkiem, a nie podstawą działania systemu zmiennego dawkowania.