Zastosowanie lasera, którego sposób działania przedstawia ilustracja, umożliwia
Zastosowanie lasera w pokazanym układzie służy do kontroli szerokości roboczej hedera względem łanu, czyli właśnie do optymalnego wykorzystania szerokości roboczej kombajnu. Skaner laserowy „patrzy” w bok przed maszynę i wykrywa granicę między zbożem stojącym a skoszonym lub ugorem. Na tej podstawie system automatyki ustawia pozycję kombajnu tak, żeby heder był maksymalnie wypełniony materiałem, ale bez wjeżdżania w puste miejsce. W praktyce oznacza to mniej przejazdów, mniejsze nakładki i omijaki oraz wyższą wydajność godzinową. W nowoczesnych kombajnach rozwiązania tego typu współpracują często z automatycznym prowadzeniem wzdłuż łanu i systemami mapowania plonu, co pozwala lepiej planować logistykę transportu i obciążenie maszyny. Moim zdaniem to jest dobry przykład, jak prosta zasada – precyzyjne prowadzenie po krawędzi łanu – realnie przekłada się na litry paliwa na hektar i czas pracy załogi. W dobrych praktykach eksploatacji kombajnów przyjmuje się, że operator powinien dążyć do stałego, możliwie równomiernego obciążenia hedera, a takie laserowe czujniki bardzo mu to ułatwiają, szczególnie w nocy lub przy nierównej granicy łanu.
Na ilustracji pokazano typowy system laserowego prowadzenia hedera wzdłuż krawędzi łanu, a nie rozwiązania związane z kopiowaniem terenu czy wykrywaniem przeszkód. Częsty błąd polega na tym, że skoro jest laser, to od razu kojarzy się go z „radarem” do kamieni albo z jakimś zaawansowanym autopilotem. W rzeczywistości ten konkretny układ ma dość prostą funkcję: wykrywa różnicę odbicia promieni między obszarem porośniętym zbożem a powierzchnią już skoszoną i na tej podstawie utrzymuje heder dokładnie na granicy łanu. Nie służy on do wykrywania kamieni w łanie – do tego wykorzystuje się raczej czujniki uderzeniowe, metalodetektory w kanale pochyłym albo rozwiązania wibracyjne, a i tak nie ma stuprocentowej pewności. Podobnie mylące jest skojarzenie z prowadzeniem w linii prostej. Za jazdę równoległą odpowiadają systemy nawigacji satelitarnej GNSS/RTK, ewentualnie kamery wizyjne, a laser z rysunku kontroluje tylko położenie hedera względem krawędzi zboża. Nie jest to także system dostosowania położenia zespołu żniwnego do nierówności terenu. Kopiowanie terenu realizują siłowniki hydrauliczne, czujniki nacisku i układy elektrohydrauliczne, które mierzą kontakt hedera z podłożem i regulują jego wysokość oraz kąt. Tutaj laser pracuje w płaszczyźnie poziomej, a nie pionowej, więc nie ma wpływu na podążanie za mikrofalami pola. Moim zdaniem warto zapamiętać ogólną zasadę: czujniki laserowe w kombajnach bardzo często służą do wykrywania krawędzi łanu i optymalizacji szerokości roboczej, natomiast za geometrię jazdy i kopiowanie terenu odpowiadają inne, wyspecjalizowane układy.