Bramka przedstawiona na rysunku realizuje funkcję logiczną
A. Y = A̅ · B̅
B. Y = 1
C. Y = 0
D. Y = A̅ + B̅
Odpowiedź Y = 1 wynika bezpośrednio z odczytania symbolu bramki według zapisu stosowanego w automatyce i elektronice cyfrowej. Znak „≥1” oznacza funkcję OR, czyli wyjście przyjmuje stan 1, gdy co najmniej jedno wejście ma stan 1. Małe kółka przy wejściach oznaczają negację sygnału, więc bramka analizuje sygnały zanegowane, np. $\bar{A}$, $\bar{B}$ oraz $\bar{C}$. Najważniejszy szczegół na rysunku to wejście C podłączone na stałe do stanu 0. Po zanegowaniu dostajemy więc $\bar{C}=1$. Skoro do bramki OR trafia już jedna logiczna jedynka, to niezależnie od wartości A i B wyjście zawsze będzie równe 1. Czyli funkcja upraszcza się do stałej logicznej: Y = 1. W praktyce taki zapis spotyka się przy analizie schematów sterowania, wejść PLC albo układów blokad. Moim zdaniem warto zawsze sprawdzać nie tylko symbol bramki, ale też stałe podłączenia wejść, bo one często „kasują” całą pozornie skomplikowaną logikę. To jest zgodne z dobrymi praktykami czytania schematów wg symboliki IEC, m.in. IEC 60617, oraz z podejściem używanym w programowaniu sterowników zgodnie z IEC 61131-3.
W tym zadaniu łatwo pomylić sam kształt funkcji logicznej z rzeczywistym działaniem całego połączenia na schemacie. Symbol „≥1” nie oznacza iloczynu logicznego, tylko sumę logiczną OR, czyli warunek „co najmniej jeden sygnał równy 1”. Dlatego wyrażenie w rodzaju Y = A̅ · B̅ pasowałoby raczej do sytuacji, w której po zanegowaniu wejść sygnały byłyby jeszcze łączone funkcją AND. Tutaj tak nie jest, więc taki wniosek wynika najczęściej z pomylenia OR z AND albo z patrzenia tylko na kółka negacji, bez analizy symbolu wewnątrz bloku. Zapis Y = A̅ + B̅ jest bliższy, bo uwzględnia bramkę OR i negację wejść A oraz B, ale nadal jest niepełny. Pomija wejście C, a ono jest kluczowe, bo jest podłączone do logicznego zera. Po przejściu przez negację daje to stałą jedynkę, czyli $\bar{C}=1$. Wtedy cała funkcja ma postać $Y=\bar{A}+\bar{B}+1$, a suma logiczna z jedynką zawsze daje 1. Założenie Y = 0 też nie pasuje do działania układu, ponieważ na wejściu bramki OR po negacji C stale występuje stan wysoki. W praktyce, szczególnie przy diagnostyce układów sterowania i wejść PLC, taki błąd może prowadzić do złej oceny stanu blokady albo warunku startu maszyny. Z mojego doświadczenia najlepiej najpierw ustalić typ bramki, potem zaznaczyć negacje, a na końcu sprawdzić wejścia podłączone na stałe do 0 lub 1. To prosta metoda, ale bardzo skuteczna.