Przejdź do głównej treści
  1. Strona główna
  2. Technik mechatronik
  3. ELM.03
  4. Pytanie

Kwalifikacja: ELM.03 - Montaż, uruchamianie i konserwacja urządzeń i systemów mechatronicznych

Zawód: Technik mechatronik

Kategorie: Układy mechatroniczne Elementy i podzespoły Sterowanie i programowanie

Bramka przedstawiona na rysunku realizuje funkcję logiczną.

Ilustracja do pytania z kwalifikacji ELM.03
Ta odpowiedź jest poprawna, bo symbol „≥1” oznacza bramkę OR, czyli suma logiczna: na wyjściu pojawia się stan 1, gdy co najmniej jedno z jej wejść ma wartość 1. Kółka przy wejściach oznaczają negację sygnału, więc sygnały A i B wchodzą do bramki jako zanegowane. Najważniejszy szczegół jest jednak na dolnym wejściu: jest ono doprowadzone przez wejście z negacją do stałego poziomu logicznego 0, więc po zanegowaniu dostajemy logiczną 1. W zapisie można to ująć tak: $Y=\overline{A}\cup\overline{B}\cup\overline{0}$, a ponieważ $\overline{0}=1$, to $Y=\overline{A}\cup\overline{B}\cup 1=1$. W algebrze Boole’a obowiązuje zasada, że dowolny sygnał zsumowany logicznie z jedynką daje zawsze jedynkę. Moim zdaniem to jest bardzo typowy „haczyk” w zadaniach z bramek, bo łatwo skupić się tylko na A i B, a pominąć stały sygnał na wejściu. W praktyce automatyki i PLC takie wymuszenia stosuje się np. do testów, blokad, symulacji warunków albo ustawiania domyślnego zezwolenia. Dobra praktyka, zgodna z podejściem z IEC 61131-3 i symboliką logiczną IEC 60617, mówi żeby takie stałe sygnały TRUE/FALSE dobrze opisywać na schemacie, bo inaczej diagnostyka układu robi się niepotrzebnie myląca.
W tym zadaniu łatwo pomylić samą funkcję bramki z tym, co dzieje się na jej wejściach. Symbol „≥1” nie oznacza mnożenia logicznego, tylko warunek „co najmniej jeden sygnał aktywny”, czyli bramkę OR. Dlatego zapis w rodzaju $Y=\overline{A}\cap\overline{B}$ nie pasuje do przedstawionego symbolu, bo taki wzór wymagałby jednoczesnego spełnienia warunku: A=0 oraz B=0. To jest działanie typu AND na zanegowanych sygnałach, a nie OR. Z kolei zapis $Y=\overline{A}\cup\overline{B}$ byłby sensowny tylko wtedy, gdyby bramka miała wyłącznie dwa zanegowane wejścia A i B oraz nie było żadnego dodatkowego wejścia wymuszającego stan. Na rysunku jest jednak jeszcze dolne wejście, które po negacji daje stałą logiczną 1. Wtedy suma logiczna z jedynką zawsze daje jedynkę, niezależnie od wartości A i B. Stwierdzenie, że wyjście jest stale równe 0, też nie ma podstaw, bo bramka OR może dać 0 tylko wtedy, gdy wszystkie jej skuteczne wejścia są równe 0. Tutaj jedno z nich jest na stałe równe 1, więc taki przypadek nigdy nie wystąpi. Typowy błąd myślowy polega na zignorowaniu kółka negacji albo potraktowaniu stałego sygnału jak zwykłej zmiennej. W praktycznych układach sterowania takie detale są bardzo ważne, bo jedna źle odczytana negacja potrafi całkiem zmienić działanie programu PLC albo schematu przekaźnikowego.

Wymagane logowanie

Ocenianie trudności pytań jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się, aby skorzystać z pełni możliwości platformy.

Twoja ocena pomoże innym uczniom w przygotowaniu do egzaminu, a Tobie pozwoli na dostęp do spersonalizowanych statystyk.

Zgłoś błąd w pytaniu

Rozwiń sekcję i zmień pole, którego dotyczy błąd. Wyślemy tylko zmienione sekcje.

Błędna kwalifikacja
Błąd w treści pytania
Błąd w treści odpowiedzi
Błąd w obrazie
Dane kontaktowe (opcjonalnie)
Podaj email, jeśli chcesz otrzymać informację o rozpatrzeniu zgłoszenia.