Czujnik rezystancyjny Pt 100 jest przeznaczony do pomiaru
Czujnik Pt 100 jest czujnikiem rezystancyjnym temperatury, czyli RTD, wykonanym z platyny. Oznaczenie 100 mówi, że przy 0°C ma rezystancję 100 Ω. Gdy temperatura rośnie, rezystancja platyny też rośnie w przewidywalny sposób, dlatego układ pomiarowy może przeliczyć rezystancję na temperaturę. W praktyce taki czujnik stosuje się np. w wentylacji, klimatyzacji, komorach grzewczych, suszarniach, automatyce budynkowej i liniach technologicznych, gdzie trzeba mierzyć temperaturę powietrza lub medium w kanale. Moim zdaniem to jeden z bardziej klasycznych czujników w automatyce, bo jest stabilny i dość dokładny. Dobra praktyka branżowa każe zwracać uwagę na sposób podłączenia: układ 2-przewodowy jest prosty, ale przewody wprowadzają błąd, a układ 3- lub 4-przewodowy lepiej kompensuje rezystancję przewodów. Warto też pamiętać o normie IEC 60751, która opisuje charakterystyki Pt 100 i klasy dokładności. Sam element pomiarowy mierzy temperaturę, a nie napięcie, ciśnienie czy objętość.
Pt 100 bywa mylony z różnymi czujnikami, bo w automatyce prawie wszystko jest jakoś podłączone elektrycznie, ale sama obecność przewodów nie oznacza, że dany element mierzy napięcie. Ten czujnik zmienia swoją rezystancję pod wpływem temperatury, a dopiero przetwornik lub moduł wejściowy PLC może zasilić go małym prądem pomiarowym i przeliczyć spadek napięcia na wartość rezystancji oraz temperaturę. Czyli napięcie może pojawić się w torze pomiarowym, ale nie jest wielkością mierzoną przez Pt 100. To częsty skrót myślowy i trochę podchwytliwe. Ciśnienie cieczy mierzy się innymi przetwornikami, najczęściej z membraną, tensometrem, elementem piezorezystancyjnym albo pojemnościowym. Taki czujnik ma zupełnie inną budowę mechaniczną, bo musi reagować na nacisk medium, uszczelnienie, zakres barów i odporność chemiczną. Pt 100 nie ma membrany ciśnieniowej i nie wyznaczy ciśnienia tylko dlatego, że jest wkręcony w instalację. Objętość cieczy też nie jest mierzona bezpośrednio przez Pt 100. Do tego używa się przepływomierzy, liczników objętościowych, czujników poziomu albo układów obliczających objętość ze zbiornika. Błąd często bierze się z tego, że temperatura wpływa na gęstość i rozszerzalność cieczy, więc pojawia się skojarzenie z objętością. Jednak wpływ pośredni to nie to samo co pomiar. Pt 100 służy do pomiaru temperatury, także temperatury powietrza, jeśli jest zastosowana odpowiednia osłona i poprawny montaż w miejscu reprezentatywnym dla pomiaru.