Do gaszenia pożaru urządzeń elektrycznych pod napięciem nie można używać gaśnicy
A. pianowej.
B. proszkowej.
C. halonowej.
D. śniegowej.
Gaśnica pianowa jest tą, której nie wolno używać do gaszenia urządzeń elektrycznych będących pod napięciem. Piana gaśnicza zawiera wodę i środki pianotwórcze, a taka mieszanina może przewodzić prąd. W praktyce oznacza to ryzyko porażenia osoby gaszącej, powstania zwarcia, łuku elektrycznego albo dodatkowego uszkodzenia instalacji. Przy szafie sterowniczej, rozdzielnicy, falowniku czy zasilaczu maszyny mechatronicznej najpierw trzeba, jeśli da się to zrobić bezpiecznie, odłączyć zasilanie. Dopiero potem dobiera się środek gaśniczy. Do urządzeń pod napięciem stosuje się zwykle gaśnice proszkowe lub śniegowe CO₂, oczywiście zgodnie z oznaczeniem na etykiecie gaśnicy, dopuszczalnym napięciem i minimalną odległością gaszenia. Halonowe gaśnice historycznie też były skuteczne przy urządzeniach elektrycznych, choć dziś są mocno ograniczone z powodów środowiskowych. Moim zdaniem warto zapamiętać prostą zasadę: prąd i środki wodne to bardzo złe połączenie, dopóki instalacja nie jest pewnie odłączona i zabezpieczona przed ponownym załączeniem.
W tym pytaniu łatwo pomylić gaśnicę, która jest dziś rzadziej spotykana, z gaśnicą rzeczywiście niebezpieczną przy urządzeniach pod napięciem. Halon kojarzy się wielu osobom z czymś zakazanym albo przestarzałym, więc od razu wydaje się podejrzany. I faktycznie, ze względów ekologicznych halony zostały w dużej mierze wycofane z powszechnego użycia, bo niszczą warstwę ozonową. To jednak nie znaczy, że zasada gaszenia jest taka sama jak przy pianie. Halon jako środek gaśniczy nie przewodził prądu i właśnie dlatego był stosowany między innymi w pomieszczeniach z elektroniką, serwerowniach czy urządzeniach specjalnych. Proszek gaśniczy również nadaje się do pożarów instalacji elektrycznych, jeśli gaśnica ma odpowiednie oznaczenie i zachowa się bezpieczną odległość. Minusem proszku jest bałagan i możliwość zanieczyszczenia aparatury, ale nie jest to ten sam problem co porażenie prądem przez środek wodny. Gaśnica śniegowa CO₂ jest bardzo często wybierana do urządzeń elektrycznych, bo dwutlenek węgla nie przewodzi prądu i nie zostawia osadu. Trzeba tylko pamiętać o wentylacji i ryzyku odmrożeń przy dyszy. Typowy błąd myślowy polega na ocenianiu gaśnicy po tym, czy jest „czysta” albo „nowoczesna”, zamiast po tym, czy środek gaśniczy przewodzi prąd. Piana zawiera wodę, więc przy napięciu robi się niebezpiecznie, nawet jeśli ogólnie bardzo dobrze gasi pożary cieczy palnych.