Oceń na podstawie przedstawionej dokumentacji stan łożysk silnika napędowego o mocy 35 kW bez specjalnych fundamentów, jeżeli prędkość drgań łożysk zmierzona podczas przeglądu wynosi 1,9 mm/s.
| Klasa urządzenia | Prędkość drgań RMS [mm/s] | |||
|---|---|---|---|---|
| Stan dobry | Zadawalający | Przejściowo dopuszczalny | Niedopuszczalny | |
| Klasa I – małe maszyny do 15 kW | do 0,71 | 0,71 – 1,80 | 1,80 – 4,50 | powyżej 4,50 |
| Klasa II – maszyny średnie 15–75 kW, bez specjalnych fundamentów | do 1,12 | 1,12 – 2,80 | 2,80 – 7,10 | powyżej 7,10 |
| Klasa III – maszyny duże na sztywnych fundamentach | do 1,80 | 1,80 – 4,50 | 4,50 – 11,2 | powyżej 11,2 |
| Klasa IV – maszyny duże na podatnych fundamentach | do 2,80 | 2,80 – 7,10 | 7,10 – 18,0 | powyżej 18,0 |
Silnik ma moc 35 kW i pracuje bez specjalnych fundamentów, więc z tabeli należy wybrać klasę II: maszyny średnie 15–75 kW, bez specjalnych fundamentów. Dla tej klasy zakres stanu dobrego kończy się na 1,12 mm/s, a stan zadawalający obejmuje prędkości drgań RMS od 1,12 do 2,80 mm/s. Zmierzona wartość 1,9 mm/s mieści się właśnie w tym przedziale, dlatego ocena stanu łożysk to: zadawalający. W praktyce oznacza to, że silnik może dalej pracować, ale warto obserwować trend drgań przy kolejnych przeglądach. Moim zdaniem sama pojedyncza wartość nie mówi jeszcze wszystkiego, bo ważne jest też, czy drgania rosną z miesiąca na miesiąc. Zgodnie z dobrą praktyką diagnostyczną, podobną do podejścia z norm ISO 10816 i ISO 20816, wynik należy porównywać z klasą maszyny, miejscem pomiaru, kierunkiem pomiaru oraz historią pracy urządzenia. Przy takim wyniku dobrze jest sprawdzić smarowanie, osiowanie sprzęgła, stan mocowania silnika i ewentualne luzy, ale nie ma jeszcze podstaw do natychmiastowego wyłączenia maszyny.
W tym zadaniu najważniejsze jest dobranie właściwej klasy urządzenia, a dopiero potem porównanie wyniku pomiaru z zakresem w tabeli. Silnik o mocy 35 kW bez specjalnych fundamentów należy do klasy II, bo mieści się w zakresie 15–75 kW i nie jest posadowiony na specjalnym fundamencie. Dla tej klasy stan dobry występuje tylko do 1,12 mm/s, więc wartość 1,9 mm/s jest już za duża, żeby uznać ją za bardzo dobrą. To częsty błąd: ktoś patrzy tylko na to, że 1,9 mm/s wydaje się małą liczbą, ale w diagnostyce drganiowej liczy się konkretny próg dla danej klasy maszyny. Nie można też ocenić tego jako stan przejściowo dopuszczalny, bo w klasie II ten zakres zaczyna się dopiero od 2,80 mm/s i trwa do 7,10 mm/s. Jeszcze dalej jest stan niedopuszczalny, który dla tej klasy oznacza prędkość drgań powyżej 7,10 mm/s. Wynik 1,9 mm/s nie wskazuje więc na awarię wymagającą pilnego zatrzymania, ale też nie jest idealny. Z mojego doświadczenia najwięcej pomyłek bierze się z porównania wyniku z niewłaściwym wierszem tabeli, na przykład z klasą I albo III, albo z pominięcia informacji o fundamencie. Poprawna interpretacja to stan zadawalający: urządzenie nadaje się do dalszej eksploatacji, lecz powinno być objęte normalną kontrolą diagnostyczną i obserwacją trendu drgań.