Podczas eksploatacji urządzenia mechatronicznego pracownik uległ porażeniu prądem elektrycznym, ale po chwili odzyskał oddech. Należy
A. ułożyć go w pozycji bocznej ustalonej.
B. ułożyć go na plecach z nogami do góry.
C. przystąpić do pośredniego masażu serca.
D. przystąpić do wykonywania sztucznego oddychania i kontynuować je przez około 30 minut.
W tej sytuacji właściwe jest ułożenie poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej, oczywiście po wcześniejszym upewnieniu się, że źródło prądu zostało odłączone i ratownik sam nie jest narażony na porażenie. Skoro pracownik po porażeniu odzyskał oddech, to nie wykonuje się od razu sztucznego oddychania ani masażu serca. Najważniejsze jest utrzymanie drożności dróg oddechowych i zabezpieczenie go do czasu przyjazdu pomocy. Pozycja boczna ustalona zmniejsza ryzyko zadławienia się językiem, śliną albo wymiocinami, co po porażeniu prądem może się zdarzyć, nawet jeśli na początku wygląda, że wszystko jest już w porządku. Z mojego doświadczenia wynika, że w praktyce ludzie często za szybko uznają, że poszkodowany jest bezpieczny, bo oddycha. A po porażeniu elektrycznym trzeba nadal kontrolować oddech, tętno, stan świadomości i wezwać pomoc medyczną, np. 112. Dobre praktyki BHP mówią jasno: najpierw zabezpieczenie miejsca zdarzenia, potem ocena przytomności i oddechu, następnie odpowiednia pozycja lub resuscytacja, zależnie od stanu poszkodowanego. W zakładzie pracy przy urządzeniach mechatronicznych warto też pamiętać o wyłączniku awaryjnym, odłączeniu zasilania, oznakowaniu miejsca zdarzenia i niedopuszczeniu innych osób do uszkodzonego urządzenia.
Przy porażeniu prądem elektrycznym bardzo łatwo pomylić działania ratownicze, bo sytuacja wygląda groźnie i człowiek działa pod presją. Sztuczne oddychanie wykonuje się wtedy, gdy poszkodowany nie oddycha prawidłowo, a nie wtedy, gdy oddech wrócił. Kontynuowanie go przez określony czas, na przykład około 30 minut, bez wskazań, może wręcz utrudniać obserwację stanu osoby i opóźnić właściwe postępowanie. Pośredni masaż serca także nie jest czynnością wykonywaną na wszelki wypadek. Stosuje się go przy braku prawidłowego oddechu i podejrzeniu zatrzymania krążenia, w ramach RKO. Jeżeli poszkodowany oddycha, uciskanie klatki piersiowej jest nieuzasadnione i może spowodować urazy. Ułożenie na plecach z nogami do góry kojarzy się niektórym z omdleniem lub wstrząsem, ale po porażeniu prądem i utracie przytomności ważniejsza jest drożność dróg oddechowych. Leżenie na plecach zwiększa ryzyko zapadnięcia języka i zachłyśnięcia. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ratownik wybiera działanie najbardziej efektowne albo zapamiętane z innej sytuacji, zamiast dopasować je do aktualnego stanu poszkodowanego. W praktyce BHP przy urządzeniach mechatronicznych schemat powinien być prosty: odłącz zasilanie, nie dotykaj osoby będącej pod napięciem, oceń przytomność i oddech, wezwij pomoc, a osobę nieprzytomną oddychającą ułóż w pozycji bocznej ustalonej i stale kontroluj. Moim zdaniem to jedna z tych zasad, które naprawdę trzeba mieć przećwiczone, bo w stresie nie ma czasu na długie zastanawianie się.