Sprężarka śrubowa to sprężarka
A. tłokowa
B. rotacyjna
C. turbinowa
D. przepływowa
Sprężarka śrubowa należy do grupy sprężarek rotacyjnych, bo sprężanie powietrza odbywa się w niej dzięki obracającym się wirnikom śrubowym, a nie przez ruch posuwisto-zwrotny tłoka. Dwa zazębiające się rotory zamykają porcje powietrza w przestrzeniach między zwojami i obudową, a potem stopniowo zmniejszają ich objętość. W efekcie rośnie ciśnienie. To jest typowa zasada działania maszyny wyporowej o ruchu obrotowym. Moim zdaniem to jeden z najważniejszych przykładów sprężarki spotykanej w warsztatach, zakładach produkcyjnych i instalacjach pneumatycznych, bo pracuje dość równo, ma małe pulsacje ciśnienia i dobrze nadaje się do pracy ciągłej. W praktyce sprężarki śrubowe zasilają siłowniki pneumatyczne, narzędzia pneumatyczne, linie pakujące, obrabiarki CNC oraz układy automatyki. Przy doborze i eksploatacji warto pamiętać o normach i dobrych praktykach, np. pomiar wydajności odnosi się często do ISO 1217, a jakość sprężonego powietrza do ISO 8573. Ważne są też filtracja, odwadnianie, kontrola temperatury oleju, regularna wymiana separatora i zachowanie zasad bezpieczeństwa dla urządzeń ciśnieniowych. Krótko mówiąc: śrubowa to rotacyjna, bo głównym elementem roboczym jest obracający się zespół śrubowy.
Sprężarkę śrubową łatwo czasem pomylić z innymi typami sprężarek, bo wszystkie mają podobny cel: podnieść ciśnienie gazu, najczęściej powietrza. Różni je jednak sposób wykonania tej pracy. Sprężarka tłokowa wykorzystuje tłok poruszający się ruchem posuwisto-zwrotnym w cylindrze. Objętość komory zmienia się przez przesuw tłoka, podobnie jak w silniku spalinowym, tylko proces jest odwrócony. W sprężarce śrubowej nie ma takiego ruchu roboczego tłoka, tylko pracują obracające się wirniki. Dlatego zaliczenie jej do tłokowych wynika zwykle z uproszczenia: ktoś widzi sprężanie objętościowe i od razu kojarzy je z tłokiem, a to nie zawsze jest prawda. Określenie turbinowa też nie pasuje. Sprężarki turbinowe, na przykład osiowe lub promieniowe, zwiększają energię gazu przez bardzo szybki przepływ przez wirnik i kierownice, a potem część energii kinetycznej zamienia się na ciśnienie. To już bardziej maszyny dynamiczne, typowe dla dużych instalacji, lotnictwa czy procesów przemysłowych. Sprężarka śrubowa jest wyporowa, czyli zamyka porcję gazu i zmniejsza jej objętość. Słowo przepływowa bywa zdradliwe, bo powietrze oczywiście przez sprężarkę przepływa, ale w klasyfikacji technicznej sprężarki przepływowe kojarzy się właśnie z maszynami dynamicznymi, np. turbosprężarkami. W dobrych praktykach branżowych rozróżnia się zasadę działania, a nie tylko to, że urządzenie ma wlot i wylot. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać: tłokowa ma tłok, turbinowa ma przepływ dynamiczny, a śrubowa ma obracające się śruby, więc jest rotacyjna.