Na rysunku zamieszczono wygląd i symbol graficzny zaworu, który uległ uszkodzeniu. Korzystając z informacji zamieszczonej w ramce, zaznacz poprawny kod zamówienia nowego egzemplarza.
A. N381.2
B. N381.4
C. N371.4
D. N371.2
Pytanie z egzaminu CKE, październik 2013 (arkusz E.18-X-13.10).
Kod N381.2 wynika z poprawnego połączenia dwóch informacji: symbolu graficznego zaworu oraz opisu kodów zamówieniowych podanego w ramce. W takich zadaniach nie wystarczy patrzeć tylko na wygląd elementu, bo obudowy zaworów pneumatycznych potrafią być bardzo podobne. Najpierw trzeba odczytać symbol zgodnie z zasadami stosowanymi w pneumatyce i hydraulice, m.in. wg PN-EN ISO 1219. Symbol mówi, jaką funkcję pełni zawór, ile ma położeń, jakie ma przyłącza oraz jaki jest sposób jego sterowania lub powrotu. Dopiero potem dobiera się kod z tabeli. Dla pokazanego elementu właściwa jest grupa N381, a końcówka .2 odpowiada dokładnie tej odmianie wykonania wskazanej przez symbol i opis w ramce. Moim zdaniem to jest bardzo praktyczne ćwiczenie, bo w utrzymaniu ruchu zamówienie prawie pasującego zaworu może skończyć się tym, że układ ruszy odwrotnie, nie przełączy siłownika albo będzie nieszczelny. Przy wymianie zawsze sprawdza się funkcję zaworu, schemat podłączeń, stan spoczynkowy, sposób sterowania, rodzaj przyłączy i dopiero wtedy wpisuje kod zamówienia.
Wybór innego kodu zwykle bierze się z tego, że ktoś porównuje tylko wygląd zewnętrzny zaworu albo zatrzymuje się na jednej cesze symbolu. To jest dość typowa pułapka przy elementach pneumatycznych. Zawory z tej samej serii mogą mieć podobną obudowę, podobne przyciski, dźwignie albo króćce, ale ich funkcja na schemacie może być inna. Kody zaczynające się od N371 odnoszą się do innej grupy zaworów niż ta pokazana na rysunku, więc nawet jeśli element wizualnie wydaje się podobny, nie odpowiada symbolowi graficznemu z zadania. W praktyce taki błąd oznaczałby zamówienie części o innej logice działania, a to już może całkiem zmienić pracę układu mechatronicznego. Z kolei kod N381.4 jest bliżej, bo trafia w właściwą rodzinę N381, ale nie zgadza się końcówka wykonania. Taki szczegół bywa ważny: może oznaczać inną odmianę konstrukcyjną, inny wariant przyłączy, sterowania albo konfiguracji opisanej w ramce. Dobra praktyka jest taka, żeby czytać symbol od funkcji, a nie od kształtu obudowy. Najpierw rozpoznajesz rodzaj zaworu i jego działanie, potem porównujesz szczegóły wykonania z tabelą zamówieniową. Tutaj pełna zgodność występuje tylko dla N381.2.