Który zapis w języku LD jest odpowiednikiem instrukcji NOR w języku IL?
B.
A.
D.
C.
Odpowiedź A jest właściwa, bo instrukcja NOR w języku IL oznacza zanegowaną sumę logiczną, czyli wynik ma stan 1 tylko wtedy, gdy oba sygnały wejściowe mają stan 0. Można to zapisać jako Q = ¬(A ∨ B), a zgodnie z prawem de Morgana także jako Q = ¬A ∧ ¬B. W języku LD odpowiada temu połączenie szeregowe dwóch styków normalnie zamkniętych. Każdy taki styk przewodzi, gdy jego zmienna ma wartość 0, więc prąd logiczny przejdzie przez szczebel tylko wtedy, gdy oba wejścia są nieaktywne. W praktyce PLC jest to bardzo częsty zapis np. przy blokadach, warunkach bezpieczeństwa pomocniczego albo przy sprawdzaniu, czy żaden z dwóch czujników nie zgłasza aktywnego stanu. Moim zdaniem warto tu zapamiętać prostą zasadę: OR w LD to zwykle gałęzie równoległe, AND to połączenie szeregowe, a negacja wejścia to styk normalnie zamknięty. Standard IEC 61131-3 dopuszcza różne języki PLC, ale logika działania musi pozostać ta sama, niezależnie czy zapisujemy program w IL, LD czy FBD.
Przy instrukcji NOR łatwo pomylić samą strukturę połączeń w LD z rodzajem styków. NOR nie jest zwykłym OR ani zwykłym AND, tylko negacją operacji OR. Oznacza to, że wyjście ma być aktywne wyłącznie wtedy, gdy żadne z wejść nie jest aktywne. Dlatego same styki normalnie otwarte połączone równolegle dają funkcję OR, czyli wynik pojawi się, gdy aktywne będzie przynajmniej jedno wejście. To jest odwrotna sytuacja niż wymagana przy NOR. Styki normalnie otwarte połączone szeregowo tworzą funkcję AND, więc oba sygnały musiałyby mieć stan 1, aby szczebel był prawdziwy. To również nie pasuje do działania instrukcji NOR. Z kolei styki normalnie zamknięte połączone równolegle dają logikę podobną do NAND, bo wystarczy, że jedno z wejść będzie równe 0, aby gałąź przewodziła. Typowy błąd polega na tym, że ktoś widzi literę N w nazwie NOR i od razu wybiera dowolny układ ze stykami normalnie zamkniętymi, bez sprawdzenia, czy połączenie jest szeregowe czy równoległe. W LD to ma ogromne znaczenie. Z mojego doświadczenia najlepiej rozpisywać sobie krótką tabelę stanów albo zapamiętać: NOR = brak A i brak B, więc dwa styki NC muszą być w szeregu. Takie myślenie jest zgodne z praktyką programowania sterowników według IEC 61131-3 i pomaga unikać pomyłek przy uruchamianiu rzeczywistej maszyny.