Tokarka TOP-330×1000 została zakupiona w maju 2005 roku. Pracowała na dwie zmiany. Naprawę główną przechodziła w lutym 2011 roku i eksploatowana była przez kolejne 4 lata. Na podstawie tabeli, określ stopień zużycia technicznego tokarki.
A. 67%
B. 23%
C. 70%
D. 47%
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz E.18-X-17.06).
Odpowiedź 67% jest właściwa, bo w tym zadaniu nie chodzi tylko o policzenie wieku tokarki od daty zakupu. Trzeba uwzględnić sposób eksploatacji i informację o naprawie głównej. Tokarka TOP-330×1000 została kupiona w maju 2005 r., pracowała na dwie zmiany, czyli była użytkowana intensywniej niż maszyna pracująca tylko na jednej zmianie. Naprawa główna w lutym 2011 r. poprawiła jej stan techniczny, ale nie zrobiła z niej fabrycznie nowej maszyny. Po tej naprawie tokarka była jeszcze eksploatowana przez 4 lata, więc przy odczycie z tabeli należy brać pod uwagę wariant dla pracy dwuzmianowej oraz okres pracy po naprawie głównej. Z tabeli dla takiego przypadku wychodzi stopień zużycia technicznego równy 67%.
W praktyce taki wynik oznacza, że obrabiarka ma już wyraźne zużycie elementów prowadzących, wrzeciona, łożysk, śrub pociągowych, przekładni i układu smarowania. Moim zdaniem to jest całkiem realistyczne, bo praca na dwie zmiany mocno przyspiesza zużycie, nawet jeśli obsługa wykonuje normalne przeglądy. Dobre praktyki utrzymania ruchu wymagają wtedy regularnego sprawdzania luzów, bicia wrzeciona, dokładności toczenia, stanu osłon i smarowania. Stopień zużycia technicznego nie jest tylko „liczbą z tabeli” — pomaga podjąć decyzję, czy maszynę dalej eksploatować, remontować, modernizować, czy planować wymianę.
W praktyce taki wynik oznacza, że obrabiarka ma już wyraźne zużycie elementów prowadzących, wrzeciona, łożysk, śrub pociągowych, przekładni i układu smarowania. Moim zdaniem to jest całkiem realistyczne, bo praca na dwie zmiany mocno przyspiesza zużycie, nawet jeśli obsługa wykonuje normalne przeglądy. Dobre praktyki utrzymania ruchu wymagają wtedy regularnego sprawdzania luzów, bicia wrzeciona, dokładności toczenia, stanu osłon i smarowania. Stopień zużycia technicznego nie jest tylko „liczbą z tabeli” — pomaga podjąć decyzję, czy maszynę dalej eksploatować, remontować, modernizować, czy planować wymianę.
W tym zadaniu łatwo pomylić zwykły wiek maszyny ze stopniem jej zużycia technicznego. Sama data zakupu, czyli maj 2005 r., nie wystarcza do poprawnego wyboru odpowiedzi. Gdyby ktoś patrzył tylko na liczbę lat pracy i zaokrąglił ją bardzo mechanicznie, mógłby dojść do wartości około 70%, ale wtedy pomija istotny fakt: w lutym 2011 r. wykonano naprawę główną. Taka naprawa nie zeruje całkowicie zużycia, ale poprawia stan techniczny najważniejszych zespołów i dlatego w tabelach zużycia traktuje się ją jako ważną informację eksploatacyjną.
Zbyt niska wartość, na przykład 47%, zwykle wynika z przyjęcia za łagodnych warunków pracy, jakby tokarka pracowała na jedną zmianę albo była eksploatowana sporadycznie. Tutaj wyraźnie podano pracę na dwie zmiany, a to w praktyce oznacza większą liczbę motogodzin, większe obciążenie napędu głównego, szybsze zużycie prowadnic, śrub pociągowych, łożysk i elementów przekładniowych. W utrzymaniu ruchu zawsze zwraca się na to uwagę, bo dwie maszyny w tym samym wieku kalendarzowym mogą mieć zupełnie inny stan techniczny.
Z kolei bardzo mała wartość, taka jak 23%, pasowałaby raczej do maszyny stosunkowo nowej, krótko pracującej po remoncie albo używanej w lekkich warunkach. Tu tak nie jest. Tokarka najpierw pracowała kilka lat przed naprawą główną, potem jeszcze 4 lata po niej, i to nadal w trybie dwuzmianowym. Poprawne podejście polega więc na odczytaniu z tabeli wariantu odpowiadającego pracy dwuzmianowej oraz eksploatacji po naprawie głównej. Wtedy otrzymuje się 67%, a nie wartości wynikające z uproszczonego liczenia lat lub nieuwzględnienia remontu.
Zbyt niska wartość, na przykład 47%, zwykle wynika z przyjęcia za łagodnych warunków pracy, jakby tokarka pracowała na jedną zmianę albo była eksploatowana sporadycznie. Tutaj wyraźnie podano pracę na dwie zmiany, a to w praktyce oznacza większą liczbę motogodzin, większe obciążenie napędu głównego, szybsze zużycie prowadnic, śrub pociągowych, łożysk i elementów przekładniowych. W utrzymaniu ruchu zawsze zwraca się na to uwagę, bo dwie maszyny w tym samym wieku kalendarzowym mogą mieć zupełnie inny stan techniczny.
Z kolei bardzo mała wartość, taka jak 23%, pasowałaby raczej do maszyny stosunkowo nowej, krótko pracującej po remoncie albo używanej w lekkich warunkach. Tu tak nie jest. Tokarka najpierw pracowała kilka lat przed naprawą główną, potem jeszcze 4 lata po niej, i to nadal w trybie dwuzmianowym. Poprawne podejście polega więc na odczytaniu z tabeli wariantu odpowiadającego pracy dwuzmianowej oraz eksploatacji po naprawie głównej. Wtedy otrzymuje się 67%, a nie wartości wynikające z uproszczonego liczenia lat lub nieuwzględnienia remontu.