Zarządzanie oraz koordynacja działań w zakresie Państwowego Monitoringu Środowiska są przypisane do
Główny inspektor ochrony środowiska (GIOŚ) jest kluczowym organem państwowym odpowiedzialnym za nadzór i koordynację działań w zakresie monitorowania stanu środowiska w Polsce. Jego kompetencje obejmują zbieranie, analizowanie i udostępnianie danych o stanie środowiska, co jest niezbędne dla efektywnego zarządzania zasobami naturalnymi i ochrony zdrowia publicznego. GIOŚ działa zgodnie z ustawą o Inspekcji Ochrony Środowiska, która precyzuje jego rolę w systemie państwowego monitoringu środowiska. Przykładowo, GIOŚ organizuje programy pomiarowe dotyczące jakości powietrza, wody i gleby, a także prowadzi badania dotyczące zanieczyszczeń i ich wpływu na zdrowie ludzi. W praktyce, działania GIOŚ są integralne dla tworzenia polityki ochrony środowiska i podejmowania decyzji dotyczących ochrony przyrody oraz zapobiegania degradacji środowiska. Współpracuje on z innymi instytucjami, co zapewnia holistyczne podejście do problemów ekologicznych, zgodne z najlepszymi praktykami w zakresie zarządzania środowiskiem i zrównoważonego rozwoju.
Wybór ministra środowiska, wojewody czy stacji sanitarno-epidemiologicznej na odpowiedzialnych za nadzór i koordynację zadań w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska jest nieuzasadniony z perspektywy strukturalnej i funkcjonalnej polskiego systemu ochrony środowiska. Minister środowiska pełni rolę kierowniczą, jednak nie zajmuje się bezpośrednim nadzorem nad monitoringiem, który leży w gestii GIOŚ. W tej roli minister może ustanawiać polityki i regulacje, ale nie wykonuje bieżącej analizy danych ani nie zarządza operacyjnie monitoringiem. Wojewoda, jako przedstawiciel rządu w terenie, jest odpowiedzialny za nadzór nad sprawami publicznymi w regionie, lecz jego kompetencje w zakresie monitorowania środowiska są ograniczone i wspierające, a nie decydujące. Co więcej, stacje sanitarno-epidemiologiczne zajmują się zdrowiem publicznym i oceną zagrożeń zdrowotnych, co nie jest tożsame z całościowym monitoringiem środowiska. Odpowiedzi te mogą wynikać z typowego błędu myślowego, w którym pomija się szczególną rolę specjalistycznych instytucji w systemie ochrony środowiska. Ważne jest zrozumienie, że skuteczne zarządzanie środowiskiem wymaga wyraźnego podziału kompetencji oraz współpracy pomiędzy różnymi organami, co stanowi podstawę efektywnego nadzoru nad stanem środowiska.