Pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane w przypadku korzystania z wód
A. podziemnych na potrzeby własnego gospodarstwa w ilości do 4 m³ na dobę.
B. podziemnych do wykonania studni o głębokości powyżej 30 m na potrzeby zwykłego korzystania z wód.
C. do długotrwałego obniżenia poziomu zwierciadła wody podziemnej.
D. do wykonywania urządzeń wodnych.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2019 (arkusz R.07-X-19.01).
W tej sytuacji chodzi o zwykłe korzystanie z wód podziemnych, czyli pobór na potrzeby własnego gospodarstwa domowego lub rolnego, w niewielkiej ilości, tutaj do 4 m³ na dobę. Taki pobór nie jest traktowany jak szczególne korzystanie z wód, więc nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Praktycznie: jeśli ktoś ma przydomową studnię i używa wody do picia, mycia, podlewania małego ogrodu czy pojenia kilku zwierząt, a pobór mieści się w tym limicie, nie wchodzi jeszcze w procedurę pozwoleniową. Moim zdaniem to ma sens, bo administracja wodna skupia się głównie na działaniach, które mogą realnie wpływać na zasoby wód podziemnych albo na stosunki wodne w okolicy. Dobra praktyka branżowa jest jednak taka, żeby mimo braku pozwolenia kontrolować jakość wody, zabezpieczyć głowicę studni przed zanieczyszczeniami powierzchniowymi i nie lokalizować studni zbyt blisko szamba, kompostownika czy miejsc składowania nawozów. W ochronie wód liczy się nie tylko formalny papier, ale też rozsądne użytkowanie zasobu H₂O.
Pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane tylko przy prostym, zwykłym korzystaniu z wód w małej skali, czyli takim, które służy własnym potrzebom i nie powoduje istotnego oddziaływania na środowisko wodne. Trzeba uważać, bo bardzo często myli się zwykłe korzystanie z działaniami technicznymi albo inwestycyjnymi. Wykonanie studni głębszej niż 30 m to już nie jest zwykła, drobna sprawa przy domu. Taka głębokość może oznaczać ingerencję w głębsze poziomy wodonośne, a więc ryzyko naruszenia zasobów wód podziemnych, zmian ciśnienia hydrogeologicznego albo nawet połączenia warstw wodonośnych, czego nikt rozsądny nie powinien robić bez kontroli. Podobnie długotrwałe obniżenie zwierciadła wody podziemnej, na przykład przy odwodnieniu wykopu, kopalni, budowy piwnic czy garażu podziemnego, może wpływać na sąsiednie studnie, osiadanie gruntu, roślinność i stosunki wodne na większym obszarze. To jest typowy przypadek, gdzie potrzebna jest ocena skutków i decyzja administracyjna. Wykonywanie urządzeń wodnych, takich jak ujęcia, rowy, przepusty, stawy, wyloty kanalizacji deszczowej czy obiekty piętrzące, także co do zasady wymaga odpowiednich zgód wodnoprawnych, bo zmienia sposób korzystania z wód albo kształtowanie ich przepływu. Typowy błąd polega na myśleniu, że skoro woda jest na własnej działce, to można robić wszystko bez formalności. Niestety nie tak to działa. Woda jest elementem środowiska, a jej zasoby i przepływy są chronione prawnie, nawet jeśli dostęp do niej mamy przez własną studnię.