Wskaż poprawną kolejność wykonywania formy ciśnieniowej
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - modelarz odlewniczy (MTL.01).
Poprawna kolejność wykonywania formy ciśnieniowej to: projektowanie 3D, obróbka CNC, hartowanie, szlifowanie, pasowanie i kontrola szczelności. Na początku powstaje model 3D formy i program obróbki, potem obrabia się bloki stali narzędziowej na obrabiarkach CNC, a następnie hartuje je, aby uzyskały wymaganą twardość.
Szlifowanie wykonuje się po hartowaniu, bo usuwa niewielkie odkształcenia i zgorzelinę powstałe przy obróbce cieplnej oraz nadaje powierzchniom dokładny wymiar i gładkość. Pasowanie to dopasowanie elementów formy - wkładek, prowadnic, wypychaczy - tak, aby się zamykały i współpracowały.
Kontrola szczelności na końcu sprawdza, czy złożona forma nie przepuszcza metalu w płaszczyźnie podziału i czy kanały chłodzenia są szczelne.
Każda z błędnych kolejności łamie logiczną zależność między etapami. Obróbka CNC przed projektowaniem 3D jest niemożliwa, bo obrabiarka potrzebuje programu, który powstaje na podstawie modelu. Dlatego odpada każda kolejność, w której projektowanie 3D nie jest pierwsze - także ta zaczynająca się od pasowania i ta zaczynająca się od szlifowania.
W kilku zestawach hartowanie stoi po szlifowaniu albo na samym końcu. Obróbka cieplna zmienia jednak wymiary i kształt elementów, a hartowana powierzchnia pokrywa się zgorzeliną - szlifowanie przed hartowaniem nie dałoby dokładności, a hartowanie po kontroli szczelności unieważniłoby kontrolę.
Pasowanie i kontrola szczelności muszą być na końcu, bo dotyczą gotowych, utwardzonych i wykończonych elementów. Właściwy porządek wynika z prostej zasady: projekt, obróbka zgrubna i kształtująca, obróbka cieplna, obróbka wykańczająca, montaż i kontrola. Taki sam schemat obowiązuje przy wykonywaniu większości narzędzi ze stali hartowanych.