Przejdź do głównej treści

Kwalifikacja: MTL.01 - Wykonywanie i naprawa oprzyrządowania odlewniczego

Zawód: Technik odlewnik

Kategorie: Rysunek techniczny i tolerancje

Symbolem ES oznaczono odchyłkę

Rysunek elementu z wymiarowanym rowkiem z oznaczeniami N, ES, EI i T oraz wartościami odchyłek
A. górną wymiaru wewnętrznego.
Dobrze. ES to odchyłka górna wymiaru wewnętrznego, na rysunku +0,02 mm dla rowka.
B. dolną wymiaru zewnętrznego.
Źle. Odchyłkę dolną wymiaru zewnętrznego oznacza się ei.
C. górną wymiaru zewnętrznego.
Źle. Odchyłkę górną wymiaru zewnętrznego oznacza się małymi literami es.
D. dolną wymiaru wewnętrznego.
Źle. Odchyłkę dolną wymiaru wewnętrznego oznacza się EI, a nie ES.

Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - modelarz odlewniczy (MTL.01).

Symbolem ES oznacza się odchyłkę górną wymiaru wewnętrznego. Na rysunku wymiar nominalny N = 20 mm dotyczy rowka, czyli wymiaru wewnętrznego (takiego jak otwór), a odchyłki wynoszą ES = +0,02 mm i EI = -0,02 mm, co daje tolerancję T = 0,04 mm.

Zasada oznaczeń: wielkie litery (ES, EI) dotyczą wymiarów wewnętrznych - otworów, rowków, wnęk, a małe litery (es, ei) - wymiarów zewnętrznych, czyli wałków i czopów. Litera S pochodzi od francuskiego „supérieur” (górny), a I od „inférieur” (dolny).

Wymiar górny graniczny to N + ES, czyli 20,02 mm, a dolny graniczny to N + EI, czyli 19,98 mm. Tolerancja to różnica wymiarów granicznych lub różnica odchyłek: ES - EI = 0,04 mm.

Najczęstszy błąd w tym zadaniu to pomylenie wielkości liter w oznaczeniach odchyłek. Odchyłki wymiaru zewnętrznego oznacza się małymi literami: es - górna i ei - dolna. Wielkie litery ES i EI odnoszą się wyłącznie do wymiarów wewnętrznych, dlatego odpadają obie odpowiedzi mówiące o wymiarze zewnętrznym.

Druga pułapka to pomylenie odchyłki górnej z dolną. Dolną odchyłkę wymiaru wewnętrznego oznacza się EI - na rysunku wynosi ona -0,02 mm. ES to odchyłka górna, na rysunku +0,02 mm, która wyznacza największy dopuszczalny wymiar rowka.

ES to więc odchyłka górna wymiaru wewnętrznego, a na rysunku dotyczy szerokości rowka. Do zapamiętania pomaga skojarzenie: wielka litera - wymiar „w środku” (otwór, rowek), mała litera - wymiar „na zewnątrz” (wałek), S - górna, I - dolna. Te same oznaczenia stosuje się w tabelach pasowań, więc warto je opanować już przy czytaniu prostych rysunków.

Wymagane logowanie

Ocenianie trudności pytań jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się, aby skorzystać z pełni możliwości platformy.

Twoja ocena pomoże innym uczniom w przygotowaniu do egzaminu, a Tobie pozwoli na dostęp do spersonalizowanych statystyk.

Zgłoś błąd w pytaniu

Rozwiń sekcję i zmień pole, którego dotyczy błąd. Wysłane zostaną tylko zmienione sekcje.

Błędna kwalifikacja
Błąd w treści pytania
Błąd w treści odpowiedzi
Błąd w obrazie
Dane kontaktowe (opcjonalnie)
Podaj email, jeśli chcesz otrzymać informację o rozpatrzeniu zgłoszenia.

Potwierdzenie

Informacja