Symbolem ES oznaczono odchyłkę

Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - modelarz odlewniczy (MTL.01).
Symbolem ES oznacza się odchyłkę górną wymiaru wewnętrznego. Na rysunku wymiar nominalny N = 20 mm dotyczy rowka, czyli wymiaru wewnętrznego (takiego jak otwór), a odchyłki wynoszą ES = +0,02 mm i EI = -0,02 mm, co daje tolerancję T = 0,04 mm.
Zasada oznaczeń: wielkie litery (ES, EI) dotyczą wymiarów wewnętrznych - otworów, rowków, wnęk, a małe litery (es, ei) - wymiarów zewnętrznych, czyli wałków i czopów. Litera S pochodzi od francuskiego „supérieur” (górny), a I od „inférieur” (dolny).
Wymiar górny graniczny to N + ES, czyli 20,02 mm, a dolny graniczny to N + EI, czyli 19,98 mm. Tolerancja to różnica wymiarów granicznych lub różnica odchyłek: ES - EI = 0,04 mm.
Najczęstszy błąd w tym zadaniu to pomylenie wielkości liter w oznaczeniach odchyłek. Odchyłki wymiaru zewnętrznego oznacza się małymi literami: es - górna i ei - dolna. Wielkie litery ES i EI odnoszą się wyłącznie do wymiarów wewnętrznych, dlatego odpadają obie odpowiedzi mówiące o wymiarze zewnętrznym.
Druga pułapka to pomylenie odchyłki górnej z dolną. Dolną odchyłkę wymiaru wewnętrznego oznacza się EI - na rysunku wynosi ona -0,02 mm. ES to odchyłka górna, na rysunku +0,02 mm, która wyznacza największy dopuszczalny wymiar rowka.
ES to więc odchyłka górna wymiaru wewnętrznego, a na rysunku dotyczy szerokości rowka. Do zapamiętania pomaga skojarzenie: wielka litera - wymiar „w środku” (otwór, rowek), mała litera - wymiar „na zewnątrz” (wałek), S - górna, I - dolna. Te same oznaczenia stosuje się w tabelach pasowań, więc warto je opanować już przy czytaniu prostych rysunków.