Przejdź do głównej treści

Kwalifikacja: MTL.01 - Wykonywanie i naprawa oprzyrządowania odlewniczego

Zawód: Technik odlewnik

Kategorie: Pomiary kontrolne i wady odlewów

Rodzaj wady odlewniczej przedstawionej na rysunku to

Rysunek przekroju odlewu z zaznaczonym skupiskiem drobnych nieregularnych pustek wewnątrz materiału
A. strup.
Źle. Strup to płat metalu na powierzchni odlewu oddzielony warstwą masy, a nie pustki wewnątrz.
B. pęcherze.
Źle. Pęcherze gazowe mają gładkie, zaokrąglone ścianki, a pustki na rysunku są nieregularne.
C. zalewka.
Źle. Zalewka to cienki nadmiar metalu w płaszczyźnie podziału formy.
D. rzadzizna.
Dobrze. Drobne, nieregularne pustki skupione w miejscu krzepnącym ostatnie to rzadzizna.

Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - modelarz odlewniczy (MTL.01).

Na rysunku jest rzadzizna, czyli skupisko drobnych, nieregularnych pustek wewnątrz odlewu. Powstaje w miejscu, które krzepnie jako ostatnie (węzeł cieplny), gdy brakuje dopływu ciekłego metalu do uzupełnienia skurczu - metal kurczy się między kryształami i zostawia rozproszone mikropustki.

Rzadzizna osłabia odlew i może powodować nieszczelność, np. w korpusach pomp i zaworów. Zapobiega się jej przez właściwe rozmieszczenie nadlewów, stosowanie ochładzalników w grubych miejscach i takie zaprojektowanie odlewu, aby krzepł kierunkowo, w stronę nadlewu.

Do zapamiętania: wady skurczowe (jama skurczowa, rzadzizna) mają ścianki nieregularne, chropowate, a pęcherze gazowe - gładkie i zaokrąglone. Po kształcie pustki można więc wstępnie rozpoznać przyczynę wady.

Każda z błędnych odpowiedzi to wada odlewnicza o innym wyglądzie i innym położeniu. Pęcherze to pustki gazowe - mają zwykle gładkie, zaokrąglone ścianki, bo powstały z pęcherzyka gazu uwięzionego w metalu. Na rysunku pustki są drobne, nieregularne i skupione w jednym miejscu, co wskazuje na skurcz, a nie na gaz.

Strup to wada powierzchniowa: na powierzchni odlewu tworzy się płat metalu oddzielony od niego cienką warstwą masy formierskiej, która odpadła od ścianki formy. Wada znajduje się więc na zewnątrz odlewu, a nie w jego wnętrzu.

Zalewka to cienki nadmiar metalu w postaci płetwy, wypełniający szczelinę w płaszczyźnie podziału formy albo między rdzeniem a formą. Usuwa się ją przy wykańczaniu odlewów, a nie widać jej na przekroju jako pustki. Rozproszone, nieregularne pustki w miejscu, które krzepło ostatnie, to rzadzizna. Rozpoznając wady, ustal najpierw, czy wada jest na powierzchni, czy wewnątrz, a potem oceń kształt pustek.

Wymagane logowanie

Ocenianie trudności pytań jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się, aby skorzystać z pełni możliwości platformy.

Twoja ocena pomoże innym uczniom w przygotowaniu do egzaminu, a Tobie pozwoli na dostęp do spersonalizowanych statystyk.

Zgłoś błąd w pytaniu

Rozwiń sekcję i zmień pole, którego dotyczy błąd. Wysłane zostaną tylko zmienione sekcje.

Błędna kwalifikacja
Błąd w treści pytania
Błąd w treści odpowiedzi
Błąd w obrazie
Dane kontaktowe (opcjonalnie)
Podaj email, jeśli chcesz otrzymać informację o rozpatrzeniu zgłoszenia.

Potwierdzenie

Informacja