Przejdź do głównej treści

Kwalifikacja: MTL.02 - Eksploatacja maszyn i urządzeń odlewniczych

Zawód: Technik odlewnik

Kategorie: Materiały i podstawy techniki

Do wykonania pomiaru średnicy wałka D=12 mm, dla którego odchyłka wymiarowa wynosi ±0,009 należy wykorzystać

A. średnicówkę.
Źle. Średnicówka mierzy średnice wewnętrzne, czyli otwory, a nie zewnętrzną średnicę wałka.
B. mikrometr.
Dobrze. Mikrometr mierzy z dokładnością co najmniej 0,01 mm, więc nadaje się do wymiaru z odchyłką ±0,009 mm.
C. linijkę.
Źle. Linijka pozwala na pomiar zgrubny, z dokładnością około pół milimetra.
D. suwmiarkę.
Źle. Suwmiarka ma zwykle dokładność 0,1 lub 0,05 mm - za małą przy tolerancji ±0,009 mm.

Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - operator maszyn i urządzeń odlewniczych (MTL.02).

Do pomiaru wałka o średnicy 12 mm z odchyłką ±0,009 mm należy użyć mikrometru. Tolerancja wymiaru wynosi 0,018 mm, więc przyrząd musi mierzyć z dokładnością do setnych części milimetra, a typowy mikrometr ma działkę elementarną 0,01 mm, a wersje z noniuszem lub cyfrowe - nawet 0,001 mm.

Dokładność mikrometru wynika z precyzyjnej śruby mikrometrycznej: jeden obrót bębna przesuwa wrzeciono o 0,5 mm, a podziałka na bębnie dzieli ten skok na 50 części. Sprzęgło na końcu bębna zapewnia stały nacisk pomiarowy.

Reguła do zapamiętania: przyrząd dobiera się tak, aby jego dokładność była wyraźnie mniejsza od tolerancji wymiaru. Średnice zewnętrzne o tolerancji rzędu setnych milimetra mierzy się mikrometrem zewnętrznym, a otwory - średnicówką.

Najczęstszy błąd w tym zadaniu to wybór suwmiarki, bo to podstawowy przyrząd warsztatowy i też mierzy średnice zewnętrzne. Typowa suwmiarka z noniuszem ma jednak dokładność 0,1 lub 0,05 mm, a wersje elektroniczne najczęściej 0,01 mm przy realnie mniejszej pewności pomiaru. Przy tolerancji ±0,009 mm byłoby to zbyt mało, aby wiarygodnie stwierdzić, czy wałek mieści się w wymiarze.

Średnicówka służy do pomiaru średnic wewnętrznych, czyli otworów, a nie zewnętrznej średnicy wałka. Linijka z podziałką milimetrową pozwala odczytać wymiar najwyżej z dokładnością do około pół milimetra i nadaje się tylko do pomiarów zgrubnych.

Prawidłowy jest mikrometr. Tylko on z wymienionych przyrządów mierzy zewnętrzną średnicę z dokładnością odpowiednią do tolerancji liczonej w tysięcznych częściach milimetra, a dzięki sprzęgłu zapewnia powtarzalny nacisk pomiarowy. Dobierając przyrząd, zawsze porównaj jego dokładność z tolerancją wymiaru podaną na rysunku.

Wymagane logowanie

Ocenianie trudności pytań jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się, aby skorzystać z pełni możliwości platformy.

Twoja ocena pomoże innym uczniom w przygotowaniu do egzaminu, a Tobie pozwoli na dostęp do spersonalizowanych statystyk.

Zgłoś błąd w pytaniu

Rozwiń sekcję i zmień pole, którego dotyczy błąd. Wysłane zostaną tylko zmienione sekcje.

Błędna kwalifikacja
Błąd w treści pytania
Błąd w treści odpowiedzi
Błąd w obrazie
Dane kontaktowe (opcjonalnie)
Podaj email, jeśli chcesz otrzymać informację o rozpatrzeniu zgłoszenia.

Potwierdzenie

Informacja