Przejdź do głównej treści

Kwalifikacja: MTL.02 - Eksploatacja maszyn i urządzeń odlewniczych

Zawód: Technik odlewnik

Kategorie: Wybijanie, wykańczanie i wady odlewów

Przełom biały należy do grupy wad

A. ciągłości.
Źle. Wady ciągłości to pęknięcia i rozdzielenia metalu - przy przełomie białym metal jest ciągły.
B. powierzchni surowej.
Źle. Wady powierzchni surowej, np. przypalenia czy strupy, widać na powierzchni odlewu - przełomu białego nie.
C. kształtu.
Źle. Wady kształtu dotyczą wymiarów i zarysu odlewu, a przełom biały zmienia jego strukturę.
D. wewnętrznych.
Dobrze. Przełom biały to zabielona struktura wewnątrz odlewu, widoczna dopiero na przełomie lub przy obróbce.

Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - operator maszyn i urządzeń odlewniczych (MTL.02).

Przełom biały należy do grupy wad wewnętrznych odlewu. Polega na tym, że w żeliwie, które miało krzepnąć jako szare, w części przekroju węgiel nie wydzielił się jako grafit, tylko pozostał związany w cementycie. Na przełomie widać wtedy jasną, srebrzystą strefę.

Wada powstaje zwykle w cienkich ściankach, krawędziach i miejscach szybko chłodzonych, np. przy ochładzalnikach, albo przy niewłaściwym składzie chemicznym i niedostatecznej modyfikacji żeliwa. Strefa zabielona jest bardzo twarda i krucha, przez co utrudnia obróbkę skrawaniem.

Reguła do zapamiętania: wady wewnętrzne to te, których nie widać na powierzchni surowego odlewu - ujawniają się na przełomie, przekroju, w badaniach nieniszczących lub podczas obróbki. Należą do nich m.in. jamy skurczowe, pęcherze, wtrącenia i niewłaściwa struktura.

Łatwo pomylić grupy wad, bo jedna przyczyna technologiczna może dawać objawy różnego rodzaju. Wady kształtu dotyczą niezgodności wymiarów i zarysu odlewu z rysunkiem, np. przestawienia, wypaczenia czy niedolewu. Przełom biały nie zmienia kształtu odlewu - zmienia jego strukturę wewnątrz.

Wady powierzchni surowej, np. przypalenia, zażużlenia powierzchniowe, chropowatość czy strupy, widać na powierzchni odlewu tuż po wybiciu i oczyszczeniu. Przełomu białego nie da się zobaczyć na powierzchni, ujawnia się on dopiero na przełomie albo przy obróbce.

Wady ciągłości to pęknięcia i rozdzielenia materiału, np. pęknięcia na gorąco, na zimno czy zimne zlewy. Przy przełomie białym metal jest ciągły, tylko inaczej zbudowany.

Prawidłowa jest odpowiedź „wewnętrznych”, bo przełom biały to niewłaściwa struktura metalu wewnątrz odlewu, której nie widać na powierzchni.

Pomocne jest pytanie, gdzie wadę widać - na powierzchni, w wymiarach czy dopiero wewnątrz metalu.

Wymagane logowanie

Ocenianie trudności pytań jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się, aby skorzystać z pełni możliwości platformy.

Twoja ocena pomoże innym uczniom w przygotowaniu do egzaminu, a Tobie pozwoli na dostęp do spersonalizowanych statystyk.

Zgłoś błąd w pytaniu

Rozwiń sekcję i zmień pole, którego dotyczy błąd. Wysłane zostaną tylko zmienione sekcje.

Błędna kwalifikacja
Błąd w treści pytania
Błąd w treści odpowiedzi
Błąd w obrazie
Dane kontaktowe (opcjonalnie)
Podaj email, jeśli chcesz otrzymać informację o rozpatrzeniu zgłoszenia.

Potwierdzenie

Informacja