Na rysunku kokili z podziałem po linii krzywej płytę podnoszącą oznaczono

cyfrą 10
cyfrą 9
cyfrą 11
cyfrą 12
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2019 (arkusz M.37-X-19.01).
Oznaczenie cyfrą 10 jest właściwe, bo na rysunku płyta podnosząca to dolna, szeroka płyta połączona z układem elementów wypychających lub unoszących część kokili. W praktyce taka płyta pracuje razem z trzpieniami, popychaczami albo cięgnami i wykonuje ruch roboczy w osi wskazanej strzałką. Jej zadaniem jest uniesienie odpowiednich części oprzyrządowania po zakrzepnięciu metalu, tak żeby odlew dało się wyjąć bez szarpania i bez uszkodzenia powierzchni. Moim zdaniem to jeden z tych elementów, które na rysunku łatwo pomylić, bo wygląda po prostu jak zwykła belka, ale funkcja jest typowo technologiczna. W kokilach z podziałem po linii krzywej płyta podnosząca musi zapewnić równomierny ruch i dobre prowadzenie, inaczej może dojść do zakleszczenia odlewu albo przestawienia połówek formy. Dobra praktyka warsztatowa wymaga, aby takie elementy były jasno oznaczone w dokumentacji oprzyrządowania, razem z prowadnicami, sworzniami, popychaczami i kierunkiem ruchu. To pomaga monterowi, technologowi i operatorowi kokilarki czy stanowiska zalewania zrozumieć, co ma się poruszać i w jakiej kolejności.
Wybór oznaczenia 9, 11 albo 12 wynika zwykle z patrzenia tylko na kształt elementu, a nie na jego funkcję w mechanizmie kokili. Cyfra 9 wskazuje długie pionowe elementy po bokach układu, które wyglądają jak prowadnice, słupy lub cięgna związane z prowadzeniem ruchu. One są ważne, bo utrzymują osiowość pracy i zapobiegają przekoszeniu, ale nie są samą płytą podnoszącą. Płyta podnosząca powinna być elementem płytowym, szerokim, przenoszącym ruch na układ wypychający lub unoszący, a nie pojedynczym prętem. Cyfra 11 oznacza mały element znajdujący się na płycie, który może kojarzyć się z zaczepem, popychaczem albo ogranicznikiem. To typowa pułapka: mały detal leży w osi ruchu, więc ktoś zakłada, że musi być główną częścią mechanizmu. W rzeczywistości główną płytą jest element bazowy oznaczony cyfrą 10. Cyfra 12 natomiast nie opisuje części konstrukcyjnej, tylko strzałkę pokazującą kierunek działania lub ruchu. W rysunku technicznym strzałki, osie symetrii i linie pomocnicze trzeba odróżniać od rzeczywistych elementów oprzyrządowania. Z mojego doświadczenia najlepiej najpierw znaleźć element płaski, który zbiera ruch z mechanizmu, a dopiero potem sprawdzać, co jest prowadzeniem, popychaczem i oznaczeniem kierunku. Wtedy rysunki kokil, nawet z krzywą linią podziału, robią się dużo bardziej czytelne.