Na rysunku przedstawiono połączenie
A. zszywane.
B. spawane.
C. nitowe.
D. zgrzewane.
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2020 (arkusz M.37-SG-20.01).
Na rysunku widać połączenie spawane, czyli elementy są trwale połączone przez wykonanie spoin. Charakterystyczne są tu oznaczenia przypominające krótkie, gęste kreski lub łuki przy krawędziach łączonych części. Tak zaznacza się miejsca, gdzie występuje spoina pachwinowa albo czołowa, zależnie od geometrii elementów. W tym przypadku widać płytę, tuleję/piastę oraz żebra usztywniające, a spoiny pokazano wzdłuż styków tych części. To typowa konstrukcja spawana: zamiast odlewać całość jako jeden element albo skręcać ją śrubami, łączy się osobne części stalowe przez spawanie. W praktyce takie rozwiązanie spotkasz np. w wspornikach, ramach maszyn, uchwytach, korpusach pomocniczych i konstrukcjach stalowych. Dobra praktyka branżowa wymaga, żeby spoiny były opisane zgodnie z zasadami rysunku technicznego, np. według PN-EN ISO 2553, a sam proces spawania dobiera się według dokumentacji technologicznej, WPS i norm jakościowych, np. PN-EN ISO 5817. Moim zdaniem najłatwiej rozpoznać takie połączenie po tym, że spoina „leży” dokładnie na granicy dwóch części i wygląda jak ciągły ślad stopionego metalu, a nie jak osobne łączniki.
W takim rysunku łatwo się pomylić, bo różne połączenia trwałe mogą wyglądać podobnie, szczególnie gdy patrzymy tylko na uproszczony szkic techniczny. Połączenie zgrzewane nie pasuje tutaj najlepiej, ponieważ zgrzewanie najczęściej kojarzy się z łączeniem blach przez miejscowe nagrzanie i docisk, np. zgrzewanie punktowe albo liniowe. Na rysunkach widać wtedy zwykle punkty zgrzein, ślady zgrzewu lub odpowiednie symbole, a nie długie spoiny prowadzone wzdłuż żeber, tulei i krawędzi elementów. Zszywanie to już zupełnie inna technologia, stosowana raczej przy materiałach miękkich, tkaninach, skórze, czasem przy cienkich elementach za pomocą zszywek. W konstrukcji metalowej z płytą, piastą i żebrami takie skojarzenie jest mało techniczne, choć same kreski na rysunku mogą komuś przypominać ścieg. Połączenie nitowe też nie jest właściwe, bo nity mają wyraźne trzpienie i łby, zwykle rozmieszczone punktowo w otworach. Na tym rysunku nie widać szeregu nitów wzdłuż styków elementów, tylko ciągłe oznaczenia spoin przy krawędziach. Typowy błąd polega na tym, że ktoś patrzy na „ząbki” przy liniach i traktuje je jak ozdobne kreskowanie albo ślady mocowania mechanicznego. W rysunku technicznym trzeba jednak patrzeć na funkcję tych oznaczeń: są dokładnie tam, gdzie należałoby wykonać spoinę, żeby połączyć części w jedną sztywną konstrukcję. Dlatego poprawne rozpoznanie to połączenie spawane, a nie zgrzewane, zszywane czy nitowe.