Oczyszczarkę wirnikową komorową wieszakową przedstawiono na rysunku
Rysunek 3
Rysunek 4
Rysunek 2
Rysunek 1
Pytanie z egzaminu CKE, styczeń 2019 (arkusz M.37-X-19.01).
Rysunek 1 przedstawia oczyszczarkę wirnikową komorową wieszakową, bo widać tu zamkniętą komorę roboczą oraz zawiesie z elementami umieszczanymi wewnątrz komory. Z boku są pokazane wirniki rzutowe, czyli zespoły łopatkowe wyrzucające śrut z dużą prędkością na powierzchnię odlewów. To właśnie jest charakterystyczne dla oczyszczarek wirnikowych: nie używa się dyszy pneumatycznej, tylko energii mechanicznej wirnika. Wersja wieszakowa służy do oczyszczania odlewów zawieszonych na haku, trawersie albo specjalnym uchwycie, często z możliwością obrotu wsadu, żeby śrut docierał do różnych stron detalu. Moim zdaniem to dość łatwo zapamiętać: komora zamknięta plus hak w środku plus wirniki śrutujące oznaczają maszynę komorową wieszakową. W praktyce stosuje się ją np. do odlewów żeliwnych i staliwnych, korpusów, wsporników, elementów o nieregularnym kształcie, których nie powinno się wrzucać luzem do bębna. Dobre praktyki branżowe wymagają kontroli zużycia łopatek wirnika, stanu wykładzin komory, odpylania oraz separacji śrutu od pyłu i resztek masy formierskiej. Po oczyszczaniu ocenia się stan powierzchni, chropowatość i brak przyklejonej masy, co ma znaczenie przed malowaniem, naprawą albo kontrolą jakości odlewu.
W tym pytaniu łatwo pomylić różne odmiany oczyszczarek, bo wszystkie rysunki odnoszą się do obróbki powierzchniowej lub transportu detali w strefie śrutowania. Trzeba jednak patrzeć na cechy konstrukcyjne, a nie tylko na sam fakt, że gdzieś widać wirnik albo zawieszony element. Oczyszczarka komorowa wieszakowa ma zamkniętą komorę roboczą, w której wsad wisi na haku lub zawiesiu i jest obracany albo ustawiany tak, żeby strumień śrutu dokładnie objął powierzchnię odlewu. Jeżeli rysunek bardziej przypomina urządzenie przelotowe, stanowisko z zawiesiami przejeżdżającymi przez strefę roboczą albo układ z kilkoma wirnikami po bokach, to nie jest typowa komorowa maszyna wieszakowa z jedną zamykaną komorą. Takie rozwiązania stosuje się raczej w produkcji seryjnej, gdzie ważny jest ciągły przepływ detali. Z kolei schemat przypominający bęben, taśmę lub stanowisko do oczyszczania elementów leżących nie pasuje do określenia wieszakowa, bo tam wsad nie pracuje na haku. Typowy błąd polega na tym, że ktoś rozpoznaje tylko wirnik rzutowy i od razu wybiera dowolną oczyszczarkę wirnikową. A tu trzeba dopasować pełną nazwę: wirnikowa, komorowa i wieszakowa. Dopiero zestaw tych trzech cech wskazuje na rysunek 1. W praktyce takie rozróżnienie jest ważne przy doborze urządzenia do odlewni, bo od niego zależy sposób załadunku, wydajność, ryzyko obijania detali oraz jakość oczyszczonej powierzchni.