Orka głęboka to zabieg stosowany głównie w rolnictwie, kiedy zależy nam na poprawie struktury gleby, rozluźnieniu podglebia i umożliwieniu korzeniom roślin swobodnego rozwoju. Najczęściej wykonuje się ją na głębokość 25–30 cm i to właśnie ten zakres jest uważany za standard zgodnie z wytycznymi branżowymi. Taka głębokość pozwala dobrze wymieszać resztki pożniwne, efektywnie ograniczyć zaskorupienie i poprawić retencję wody. Spotkałem się z opiniami gospodarzy, że orka poniżej 20 cm to już raczej płytkie spulchnianie, a nie pełnoprawna orka głęboka – i trudno się z tym nie zgodzić. Rolnicy, którzy regularnie przeprowadzają orkę w tym zakresie, zauważają też lepsze przewietrzanie gleby i głębsze ukorzenianie się zbóż czy rzepaku. Oczywiście nie wolno zapominać o dostosowaniu głębokości do rodzaju gleby – na bardzo ciężkich glebach warto czasem nieco zwiększyć zakres, ale 25–30 cm to taki złoty środek dla większości upraw. W praktyce, przy tej głębokości orki, sprzęt jest wykorzystywany optymalnie i nie ma ryzyka zbytniego przemieszania profilu glebowego, co mogłoby zaszkodzić mikroorganizmom. Tak więc wybór tej odpowiedzi to nie tylko kwestia podręcznikowej teorii, ale przede wszystkim wynik doświadczeń wielu rolników i techników.
Często przy wyborze głębokości orki popełnia się błąd polegający na utożsamianiu jej z innymi zabiegami uprawowymi, takimi jak płytkie spulchnianie czy podorywka. Głębokość 5–10 cm czy nawet 10–15 cm to zazwyczaj zakres typowy właśnie dla tych zabiegów – one mają na celu głównie wymieszanie resztek pożniwnych i lekkie spulchnienie wierzchniej warstwy gleby. W praktyce nie dochodzi wtedy do istotnego rozluźnienia podglebia, a system korzeniowy roślin nie ma warunków do głębszego rozwoju. Wielu początkujących rolników myli te głębokości z orką głęboką, co moim zdaniem wynika z uproszczenia pojęć na etapie nauki. Z drugiej strony, wybór głębokości 45–50 cm to już raczej domena specjalistycznych zabiegów, takich jak głęboszowanie, które stosuje się tylko w szczególnych przypadkach, na przykład przy silnym zasklepieniu podglebia lub drenażu. Praktyka rolnicza oraz literatura branżowa wskazują jasno, że typowa orka głęboka to zakres 25–30 cm. Zbyt płytka orka nie pozwala osiągnąć jej celów, a zbyt głęboka prowadzi do nadmiernego mieszania warstw gleby, co może zaburzyć równowagę biologiczną. Często przy wyborze głębokości pojawia się myślenie, że „im głębiej, tym lepiej”, ale to nie jest prawda – zbyt głęboka orka zwiększa koszty, zużycie paliwa i może nawet zaszkodzić strukturze gleby. Praktyka i doświadczenie pokazują, że złoty środek leży właśnie w przedziale 25–30 cm i to na tej wiedzy warto opierać swoje decyzje w gospodarstwie.