Którą moc posiada silnik elektryczny M pracujący przy napięciu U = 3 kV, jeżeli rezystancja R każdego z dwóch zasilanych odbiorników połączonych szeregowo w obwodzie elektrycznym, wynosi 150 Ω?
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - technik pojazdów kolejowych (TKO.10).
Silnik M ma moc 30 kW. Dwa odbiorniki o rezystancji 150 Ω połączone szeregowo dają rezystancję zastępczą R = 150 Ω + 150 Ω = 300 Ω. Moc wydzielana przy napięciu U = 3 kV wynosi P = U² / R = (3000 V)² / 300 Ω = 9 000 000 / 300 = 30 000 W, czyli 30 kW.
Reguła do zapamiętania: przy połączeniu szeregowym rezystancje się sumuje, a moc przy znanym napięciu oblicza się ze wzoru P = U² / R. Przed podstawieniem przelicz kilowolty na wolty, bo w kwadracie łatwo pomylić się o rząd wielkości.
Napięcie 3 kV prądu stałego to napięcie sieci trakcyjnej na liniach PKP, dlatego takie obliczenia dotyczą realnych obwodów pojazdów trakcyjnych.
Najczęstszy błąd w tym zadaniu to wzięcie do wzoru rezystancji jednego odbiornika zamiast całego połączenia szeregowego. Dla R = 150 Ω wychodzi P = 9 000 000 / 150 = 60 000 W, czyli 60 kW, a takiej odpowiedzi nawet nie ma. Wynik 15 kW powstaje wtedy, gdy rezystancję szeregową policzy się podwójnie, na przykład dzieląc przez 600 Ω.
Moce 150 kW i 300 kW biorą się z pominięcia kwadratu napięcia albo z pomyłki w jednostkach. Na przykład 3000 V · 150 Ω nie ma sensu fizycznego, a przeliczenie 3 kV jako 30 000 V daje wyniki wielokrotnie za duże. Takie wartości odpowiadałyby silnikom trakcyjnym dużych lokomotyw, ale nie wynikają z danych zadania.
Prawidłowa jest moc 30 kW. Otrzymuje się ją, sumując rezystancje obu odbiorników do 300 Ω i dzieląc kwadrat napięcia 3000 V przez tę rezystancję.
Po obliczeniu warto sprawdzić wynik: prąd I = U / R = 10 A, a P = U · I = 3000 V · 10 A = 30 kW.