Na wykresie przedstawiona jest charakterystyka czujnika
To właśnie termistor charakteryzuje się taką zależnością rezystancji od temperatury, jak pokazano na tym wykresie. W praktyce są dwa główne typy termistorów: NTC (rezystancja maleje ze wzrostem temperatury) oraz PTC (rezystancja rośnie ze wzrostem temperatury). Ten wykres przypomina charakterystykę właśnie PTC, gdzie można zaobserwować wyraźny punkt przełamania i dalszy szybki wzrost rezystancji. Tego typu czujniki są szeroko stosowane w zabezpieczeniach termicznych, detekcji przegrzania czy regulacji temperatury w automatyce przemysłowej. Moim zdaniem w codziennej pracy z elektroniką i automatyką nie da się uniknąć kontaktu z termistorami – szczególnie jeśli chodzi o układy zabezpieczeń silników czy obwody pomiarowe. Często spotyka się je też np. w ładowarkach, zasilaczach i sprzęcie AGD. W branżowych standardach – np. IEC 60738 – dokładnie opisane są wymagania dotyczące tych elementów. Z mojego doświadczenia wynika, że umiejętność szybkiej identyfikacji charakterystyki termistora – po wykresie – to naprawdę przydatna praktyczna umiejętność.
Patrząc na ten wykres, można łatwo pomylić charakterystykę termistora z innymi rodzajami czujników, ale jak się bliżej przyjrzeć, widać kilka istotnych różnic. Czujnik indukcyjny działa zupełnie inaczej – jego charakterystyka zależy głównie od zmian pola magnetycznego w otoczeniu, a nie od temperatury. W praktyce zwykle spotykamy się z wykresem napięcia wyjściowego w funkcji zbliżenia metalowego obiektu, a nie oporności w funkcji temperatury. Hallotron z kolei reaguje na obecność pola magnetycznego i generuje napięcie proporcjonalne do indukcji magnetycznej. Tam na wykresie pojawia się napięcie Hall’a w funkcji indukcji, co nie ma związku z temperaturą ani opornością, więc tu mylące może być podobieństwo nazw, ale to zupełnie inne zjawisko. Piezoelektryki natomiast produkują napięcie pod wpływem odkształcenia mechanicznego – ich charakterystyka związana jest bardziej z siłą, ciśnieniem, albo odkształceniem niż z temperaturą. Typowym błędem jest utożsamianie wykresów oporności z wykresami napięcia czy prądu, albo przypisywanie czujnikom uniwersalnych właściwości – a niestety każdy czujnik ma swoją specyficzną dziedzinę działania i charakterystyczną odpowiedź. Z mojego doświadczenia wynika, że właśnie taka nieuważna analiza osi wykresu i niewłaściwe rozpoznanie jednostek prowadzi do typowych pomyłek na egzaminach czy w praktyce zawodowej. Warto każdorazowo spojrzeć, jaka wielkość jest mierzona i do jakiego czujnika pasuje dana charakterystyka, bo to podstawa w diagnostyce i prawidłowym doborze elementów.