Uzwojenie wzbudzenia w rozłożonym na części alternatorze znajduje się w podzespole oznaczonym cyfrą
Uzwojenie wzbudzenia w alternatorze, czyli tzw. uzwojenie wirnika, rzeczywiście znajduje się w podzespole oznaczonym cyfrą 7. To bardzo kluczowy element, bo to właśnie przez niego przepływa prąd wzbudzenia, co powoduje powstanie pola magnetycznego niezbędnego do produkcji prądu przez alternator. W praktyce podczas serwisowania alternatorów bardzo ważne jest, aby rozpoznać właśnie ten element – moim zdaniem to podstawa roboty każdego elektryka samochodowego. W uzwojeniu wzbudzenia, czyli wirniku, często pojawiają się uszkodzenia typu przerwy w uzwojeniu albo zwarcie między zwojami, co potem skutkuje brakiem ładowania. Standardy branżowe jasno wskazują, że przy podejrzeniu uszkodzenia alternatora jednym z pierwszych kroków jest sprawdzenie ciągłości i oporności uzwojenia wzbudzenia. Często ludzie mylą uzwojenie wzbudzenia z uzwojeniem stojana (część 8), ale różnica jest zasadnicza – tylko uzwojenie wirnika podłączone jest przez szczotki i pierścienie ślizgowe, bo tam przepływa prąd wzbudzenia. Na rynku praktycznie wszystkie nowoczesne alternatory mają podobną budowę i zasady działania, więc ta wiedza przydaje się na co dzień, nie tylko na egzaminie.
W przypadku alternatorów samochodowych bardzo często pojawia się problem mylenia podzespołów, szczególnie jeśli chodzi o uzwojenia – stojana i wzbudzenia. Elementy oznaczone cyframi 4, 5 czy 8 mają zupełnie inne funkcje niż uzwojenie wzbudzenia. Oznaczenie 4 wskazuje na obudowę alternatora, która choć kluczowa dla trwałości konstrukcji, nie zawiera żadnych uzwojeń. Często początkujący mylą to, bo obudowa bywa zintegrowana z niektórymi elementami elektrycznymi, ale przeważnie pełni jedynie funkcję mechaniczną. Cyfra 5 to zazwyczaj regulator napięcia albo zespół prostowniczy, który odpowiada za utrzymanie stałego napięcia ładowania i zamianę prądu przemiennego na stały. To kolejny typowy błąd – zakładać, że skoro ten element jest bardzo istotny dla pracy alternatora, to może tam znajdować się uzwojenie wzbudzenia, a jednak to zupełnie inny zakres działania. Natomiast podzespół oznaczony cyfrą 8 to uzwojenie stojana – ono generuje prąd wyjściowy alternatora, ale samo pole wzbudzające, które jest niezbędne do rozpoczęcia procesu wytwarzania energii, wytwarzane jest przez uzwojenie wzbudzenia, czyli wirnik. Ten ostatni element (7) jest często pomijany w pierwszej analizie, a przecież jego identyfikacja jest kluczowa przy diagnozowaniu usterek alternatora. Z mojego doświadczenia wynika, że właśnie nieuwzględnianie tej różnicy prowadzi do błędnych wniosków podczas diagnostyki. Warto pamiętać, że zgodnie ze standardami branżowymi zawsze należy rozróżniać funkcje tych podzespołów – tylko wtedy można skutecznie naprawiać i serwisować alternatory.