Samozapłon mieszanki paliwowo-powietrznej w silniku Diesla wywołuje
A. wysokie ciśnienie wtryskiwanego paliwa.
B. duża gęstość sprężonego powietrza.
C. wysoka temperatura sprężonego powietrza.
D. iskra świecy zapłonowej.
Samozapłon w silniku Diesla wywołuje przede wszystkim wysoka temperatura sprężonego powietrza. W takim silniku do cylindra zasysane jest samo powietrze, a tłok spręża je bardzo mocno, zwykle przy stopniu sprężania większym niż w silniku benzynowym. Podczas sprężania rośnie ciśnienie, ale najważniejszy skutek praktyczny to wzrost temperatury powietrza do wartości wystarczającej, żeby rozpylone paliwo zapaliło się samo po wtrysku. Nie ma tu klasycznej iskry świecy zapłonowej, jak w silniku ZI. Wtryskiwacz podaje paliwo pod wysokim ciśnieniem, szczególnie w układach common rail, ale jego zadaniem jest dobre rozpylenie i dokładne dawkowanie, a nie bezpośrednie wywołanie zapłonu. Z mojego doświadczenia warto zapamiętać to prosto: diesel najpierw grzeje powietrze przez sprężanie, a dopiero potem dostaje paliwo. W diagnostyce ma to duże znaczenie, bo problemy z rozruchem mogą wynikać z niskiej kompresji, słabych świec żarowych przy zimnym silniku, złego kąta wtrysku albo kiepskiego rozpylania paliwa. Dobra praktyka warsztatowa to sprawdzenie ciśnienia sprężania, parametrów wtrysku i temperatury zasysanego powietrza, zamiast od razu szukać iskry, której w tym typie silnika normalnie po prostu nie ma.
W silniku Diesla łatwo pomylić kilka zjawisk, bo wszystkie dzieją się prawie w tym samym momencie i wszystkie mają wpływ na pracę jednostki. Iskra świecy zapłonowej kojarzy się z zapaleniem mieszanki, ale dotyczy głównie silników benzynowych z zapłonem iskrowym. Diesel jest silnikiem o zapłonie samoczynnym, więc nie potrzebuje iskry do normalnej pracy. Świece żarowe, jeśli występują, nie są odpowiednikiem świec zapłonowych. One tylko dogrzewają komorę spalania przy rozruchu, zwłaszcza zimą, żeby paliwo łatwiej odparowało i zapaliło się w gorącym powietrzu. Duża gęstość sprężonego powietrza jest skutkiem sprężania i pomaga uzyskać odpowiednie warunki spalania, ale sama gęstość nie jest bezpośrednią przyczyną samozapłonu. Kluczowa jest temperatura, która rośnie podczas sprężania. Podobnie wysokie ciśnienie wtryskiwanego paliwa bywa mylące. W nowoczesnych układach common rail ciśnienia są ogromne, ale służą głównie do rozpylenia paliwa na drobne krople, lepszego wymieszania z powietrzem i precyzyjnej kontroli dawki. Samo podanie paliwa pod ciśnieniem do zimnego powietrza nie da poprawnego zapłonu. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś widzi wtryskiwacz jako element najbardziej aktywny i uznaje go za źródło zapłonu. Moim zdaniem najpewniejsza zasada jest taka: w dieslu źródłem energii potrzebnej do zapłonu jest ciepło powstałe wskutek sprężania powietrza, a układ wtryskowy ma tylko dostarczyć paliwo we właściwym czasie, ilości i postaci.