Przejdź do głównej treści
  1. Strona główna
  2. Technik pojazdów samochodowych
  3. MOT.05
  4. Pytanie

Kwalifikacja: MOT.05 - Obsługa, diagnozowanie oraz naprawa pojazdów samochodowych

Zawód: Technik pojazdów samochodowych

Kategorie: Układ hamulcowy

Urządzenie (elektryczne bądź hydrodynamiczne) służące do długotrwałego hamowania pojazdu, stosowane w samochodach ciężarowych o dużej ładowności i w autobusach, to

Pojęcie „retarder” w transporcie ciężkim jest dość charakterystyczne i warto je mieć dobrze „oswojone”. Retarder to dodatkowe, pomocnicze urządzenie hamujące, najczęściej elektryczne albo hydrodynamiczne, montowane w samochodach ciężarowych, autobusach i autokarach. Jego główne zadanie to długotrwałe hamowanie pojazdu, szczególnie na długich zjazdach, bez przegrzewania zasadniczego układu hamulcowego kół. W praktyce wygląda to tak, że kierowca ustawia odpowiedni stopień retardera i pojazd wytraca prędkość, a klasyczne hamulce zasadnicze są wtedy tylko „dodatkiem” do wyhamowania do zera lub awaryjnego zatrzymania. Z mojego doświadczenia bardzo dobrym nawykiem, którego uczą instruktorzy i przepisy eksploatacyjne przewoźników, jest używanie retardera zawsze przed hamulcami zasadniczymi przy długich zjazdach z gór, bo to ogranicza ryzyko fadingu, czyli spadku skuteczności hamulców wskutek przegrzania okładzin i tarcz. Hydrodynamiczny retarder wykorzystuje opór cieczy roboczej w specjalnej obudowie z wirnikiem, a elektryczny opiera się na zjawisku hamowania elektrodynamicznego (prądy wirowe). W obu przypadkach energia kinetyczna pojazdu zamienia się na ciepło, ale nie w tarczach kół, tylko w osobnym urządzeniu, często z własnym układem chłodzenia. To rozwiązanie poprawia bezpieczeństwo, wydłuża żywotność klocków i tarcz, a także jest zgodne z dobrymi praktykami eksploatacji pojazdów ciężkich, jakie można znaleźć w instrukcjach producentów autobusów i ciężarówek oraz w zaleceniach szkoleń kierowców zawodowych. Dlatego właśnie poprawną odpowiedzią jest retarder.
W tym pytaniu łatwo dać się złapać na skojarzenia z innymi urządzeniami o podobnie brzmiących nazwach, ale pełniących zupełnie inne funkcje w pojeździe i w technice ogólnie. Kluczowe słowo w treści zadania to „długotrwałe hamowanie pojazdu” w samochodach ciężarowych i autobusach. To od razu powinno kierować myślenie w stronę układów hamulcowych i urządzeń pomocniczych, które odciążają zasadnicze hamulce kół. Rekuperator kojarzy się często z odzyskiem energii, zwłaszcza w pojazdach hybrydowych i elektrycznych. Faktycznie istnieje hamowanie rekuperacyjne, ale w klasycznych ciężarówkach z silnikiem Diesla pojęcie „rekuperator” nie funkcjonuje jako nazwa konkretnego urządzenia hamującego. To raczej element instalacji odzysku ciepła, wymiennik, albo układ zarządzania energią, a nie typowy sprzęt do długotrwałego hamowania jak retarder. Rezonator natomiast to element stosowany głównie w układach dolotowych i wydechowych, czasem w akustyce, jego zadaniem jest kształtowanie przepływu gazów i redukcja hałasu albo wpływ na charakterystykę momentu silnika, a nie hamowanie pojazdu. Dyfuzor z kolei pojawia się w aerodynamice, w układach dolotowych, w turbosprężarkach i w różnych układach przepływowych. Jego rolą jest rozprężanie i kierowanie przepływu medium (powietrza, spalin, cieczy), a nie generowanie momentu hamującego na wał napędowy czy koła. Typowym błędem myślowym jest sugerowanie się samą nazwą i ogólnymi skojarzeniami z energią, przepływem czy hałasem, zamiast odnieść się do praktyki eksploatacji ciężarówek czy autobusów. W rzeczywistych warunkach drogowych, na długich zjazdach, kierowca używa właśnie retardera albo hamulca silnikowego, żeby nie przegrzać zasadniczych hamulców. Żaden rekuperator, rezonator ani dyfuzor nie pełni takiej funkcji i nie jest klasyfikowany jako urządzenie do długotrwałego hamowania w dokumentacji serwisowej czy instrukcjach obsługi pojazdów ciężkich.

Wymagane logowanie

Ocenianie trudności pytań jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się, aby skorzystać z pełni możliwości platformy.

Twoja ocena pomoże innym uczniom w przygotowaniu do egzaminu, a Tobie pozwoli na dostęp do spersonalizowanych statystyk.

Zgłoś błąd w pytaniu

Rozwiń sekcję i zmień pole, którego dotyczy błąd. Wyślemy tylko zmienione sekcje.

Błędna kwalifikacja
Błąd w treści pytania
Błąd w treści odpowiedzi
Błąd w obrazie
Dane kontaktowe (opcjonalnie)
Podaj email, jeśli chcesz otrzymać informację o rozpatrzeniu zgłoszenia.