Na podstawie zamieszczonego wyniku uzyskanego podczas badania spalin zawartość tlenku węgla (CO) wynosi
A. 0.06%
B. 0.907
C. 35 ppm
D. 15.30%
Na wydruku z analizatora spalin wartość tlenku węgla jest podana w polu opisanym jako CO i wynosi 0.06% objętości spalin. To właśnie ta pozycja odnosi się do CO, czyli gazu powstającego przy niepełnym spalaniu mieszanki paliwowo-powietrznej. W praktyce warsztatowej zawsze czyta się jednocześnie nazwę składnika i jednostkę, bo analizator pokazuje kilka parametrów obok siebie: CO w %, CO₂ w %, HC w ppm, O₂ w % oraz często współczynnik lambda. Moim zdaniem to jest jedna z tych rzeczy, które trzeba sobie wyrobić jako nawyk, bo pomylenie CO z CO₂ albo HC potrafi całkiem źle ustawić diagnozę. Niska wartość CO, taka jak 0.06%, zwykle świadczy o małej ilości niespalonego tlenku węgla w spalinach, choć zawsze trzeba patrzeć też na temperaturę silnika, obroty, szczelność układu wydechowego i pracę sondy lambda. Dobra praktyka diagnostyczna mówi, żeby pomiar wykonywać na rozgrzanym silniku, przy sprawnym katalizatorze i stabilnych obrotach, a wynik porównywać z wymaganiami producenta oraz limitami badania technicznego.
Wynik badania spalin trzeba odczytywać jak tabelę parametrów, a nie wybierać największą albo najbardziej charakterystyczną liczbę z ekranu. Wartość 15.30% dotyczy CO₂, czyli dwutlenku węgla, a nie tlenku węgla. CO₂ jest produktem prawidłowego spalania i jego wysoki poziom często oznacza, że spalanie jest dość efektywne. To zupełnie inny składnik spalin niż CO, mimo że nazwy są podobne i łatwo się na tym przejechać. Z kolei 35 ppm odnosi się do HC, czyli węglowodorów niespalonych. Jednostka ppm oznacza części na milion, więc już sama jednostka podpowiada, że nie jest to standardowy zapis CO w procentach. Typowy błąd polega na patrzeniu tylko na liczbę, bez sprawdzenia skrótu przy parametrze i jednostki. Wartość 0.907 to współczynnik lambda, czyli informacja o składzie mieszanki paliwowo-powietrznej względem wartości stechiometrycznej. Lambda jest wielkością bez jednostki i nie jest stężeniem gazu w spalinach. Przy lambda mniejszej od 1 mieszanka jest bogatsza, ale to nadal nie znaczy, że sama liczba 0.907 jest zawartością CO. W praktyce diagnostycznej analizator spalin pokazuje kilka danych jednocześnie, a mechanik musi połączyć je w logiczny obraz pracy silnika. Dobra zasada: CO i CO₂ najczęściej czytamy w procentach objętości, HC w ppm, O₂ w procentach, a lambda jako współczynnik obliczeniowy. Dopiero takie odczytanie ma sens techniczny i pomaga w ocenie spalania, katalizatora, regulacji mieszanki oraz ewentualnych nieszczelności układu wydechowego.