Do ewakuacji ludzi z zagrożonego budynku podczas pożaru nie wolno wykorzystywać
Wind osobowych nie wolno wykorzystywać do ewakuacji ludzi z zagrożonego budynku podczas pożaru, bo są elementem technicznym bardzo podatnym na skutki pożaru i zaniku zasilania. Kabina może zatrzymać się między kondygnacjami, drzwi mogą otworzyć się na piętrze objętym dymem, a szyb windowy często działa jak komin, czyli szybko przenosi gorące gazy pożarowe i dym. W praktyce oznacza to realne ryzyko uwięzienia ludzi w miejscu, z którego trudno ich później ewakuować. Standardowa ewakuacja powinna odbywać się oznakowanymi drogami ewakuacyjnymi, głównie klatkami schodowymi, zgodnie z instrukcją bezpieczeństwa pożarowego i zasadami ochrony przeciwpożarowej. Wyjątkiem mogą być specjalne dźwigi dla ekip ratowniczych albo dźwigi ewakuacyjne zaprojektowane do takiego celu, z odpowiednim zasilaniem, sterowaniem pożarowym i zabezpieczeniem przed dymem, ale zwykła winda osobowa to nie jest taki środek. Moim zdaniem to jedna z tych zasad, które trzeba mieć odruchowo w głowie: po alarmie pożarowym idziemy schodami, nie czekamy na windę. Maski ucieczkowe czy filtropochłaniacze z kapturem mogą pomóc przy przejściu przez zadymiony odcinek, ale nie zastępują drogi ewakuacyjnej i też mają ograniczony czas działania.
W tym pytaniu łatwo pomylić środek ewakuacji z wyposażeniem pomocniczym albo z elementem komunikacji pionowej w budynku. Klatki schodowe są podstawową drogą ewakuacyjną, o ile są drożne, oznakowane i nie zostały odcięte przez ogień lub silne zadymienie. W budynkach projektuje się je właśnie po to, żeby ludzie mogli zejść na poziom wyjścia na zewnątrz bez korzystania z urządzeń mechanicznych. Dobra praktyka ppoż. mówi też, że drzwi na drodze ewakuacyjnej nie powinny być zastawione, zamknięte na klucz od strony ewakuacji ani blokowane klinami, bo wtedy cała koncepcja schodów jako drogi ucieczki trochę się sypie. Maski ucieczkowe i filtropochłaniacze z kapturem nie są zakazanym sposobem ewakuacji, tylko sprzętem ochrony dróg oddechowych. Mogą ograniczyć wdychanie dymu, tlenku węgla i drażniących gazów, ale trzeba pamiętać, że działają tylko przez określony czas i nie dostarczają tlenu. Nie wolno więc traktować ich jak aparatu powietrznego strażaka. Typowy błąd myślowy polega na tym, że skoro winda jest szybka i wygodna na co dzień, to wydaje się dobra także podczas pożaru. Niestety przy pożarze liczy się niezależność od zasilania, odporność na dym i możliwość bezpiecznego opuszczenia budynku. Zwykła winda osobowa tych warunków nie spełnia, dlatego właściwą odpowiedzią są windy osobowe.