Do sprzętu dielektrycznego zalicza się
A. bosak specjalny.
B. lancę gaśniczą.
C. latarkę elektryczną.
D. łopatę drewnianą.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2013 (arkusz Z.22-X-13.08).
Łopata drewniana jest zaliczana do sprzętu dielektrycznego, bo jej zasadnicza część robocza i uchwyt wykonane są z materiału słabo przewodzącego prąd elektryczny. W praktyce chodzi o to, żeby przy działaniach w pobliżu instalacji elektrycznych ograniczyć ryzyko porażenia. Drewno, szczególnie suche i czyste, ma właściwości izolacyjne, dlatego taki sprzęt może być używany tam, gdzie metalowe narzędzie byłoby po prostu niebezpieczne. Moim zdaniem warto zapamiętać jedną rzecz: sprzęt dielektryczny nie oznacza sprzętu „magicznie bezpiecznego” w każdej sytuacji. Mokre, zabrudzone albo uszkodzone drewno może przewodzić znacznie lepiej, niż się wydaje. Dlatego zgodnie z dobrymi praktykami BHP sprzęt izolacyjny powinien być kontrolowany, przechowywany w suchym miejscu i używany tylko zgodnie z przeznaczeniem. W działaniach ratowniczych, np. przy pożarze rozdzielni, usuwaniu elementów w pobliżu przewodów albo pracy obok urządzeń pod napięciem, dobiera się narzędzia o właściwościach izolacyjnych. Do takiego podejścia pasują też rękawice dielektryczne, drążki izolacyjne czy maty elektroizolacyjne. Sama łopata drewniana jest prostym przykładem, ale dobrze pokazuje zasadę: materiał narzędzia ma znaczenie dla bezpieczeństwa ratownika.
W tym pytaniu łatwo pomylić sprzęt ratowniczy lub pożarniczy ze sprzętem dielektrycznym. To nie są te same pojęcia. Sprzęt dielektryczny ma przede wszystkim ograniczać przewodzenie prądu i chronić człowieka podczas pracy w pobliżu urządzeń elektrycznych. Sama przydatność w akcji gaśniczej nie wystarcza, żeby dany przedmiot uznać za izolacyjny. Lanca gaśnicza kojarzy się z działaniami przy pożarach, ale zwykle pracuje z wodą lub środkiem gaśniczym, a strumień wody może przewodzić prąd, szczególnie gdy zawiera zanieczyszczenia i sole. Do tego elementy lancy bywają metalowe, więc nie traktuje się jej jako sprzętu dielektrycznego. Bosak specjalny też może wyglądać na narzędzie pomocnicze do bezpiecznej pracy z odległości, ale typowy bosak ma części metalowe, hak, grot albo okucia. Jeśli nie jest wyraźnie wykonany i oznaczony jako izolacyjny, nie wolno zakładać, że chroni przed porażeniem. To jest taki typowy błąd: ktoś widzi długi trzonek i myśli, że odległość załatwia sprawę. No nie zawsze. Latarka elektryczna również nie jest sprzętem dielektrycznym tylko dlatego, że ma obudowę z tworzywa. To urządzenie elektryczne służące do oświetlenia, czasem w wersji przeciwwybuchowej albo wodoodpornej, ale jej podstawową funkcją nie jest izolowanie ratownika od napięcia. W praktyce branżowej liczy się przeznaczenie, materiał wykonania, stan techniczny oraz dopuszczenie do pracy w określonych warunkach. Dlatego poprawnym wyborem jest łopata drewniana, oczywiście przy założeniu, że jest sucha, czysta i nieuszkodzona.