Do zasilenia dwóch najaśnic o mocy 1 kW i 3 kW należy użyć agregatu prądotwórczego o mocy
A. 5 kW
B. 1 kW
C. 2 kW
D. 3 kW
Pytanie z egzaminu CKE z 2016 roku (arkusz Z.22-X-16.04).
W tym zadaniu kluczowe jest zsumowanie mocy odbiorników i dodanie zapasu eksploatacyjnego. Dwie najaśnice mają moc 1 kW oraz 3 kW, czyli razem pobierają 4 kW. Agregat prądotwórczy nie powinien jednak pracować stale na granicy swojej mocy znamionowej, bo wtedy szybciej się nagrzewa, gorzej trzyma napięcie i częstotliwość, a przy chwilowych skokach poboru może po prostu przeciążyć się albo zadziała zabezpieczenie. Dlatego dobiera się agregat z rezerwą, najczęściej co najmniej około 20-25% dla prostych odbiorników oświetleniowych. 4 kW + zapas daje w praktyce właśnie około 5 kW. Moim zdaniem to jedna z tych zasad, które w działaniach ratowniczych są bardzo praktyczne: lepiej mieć niewielki zapas mocy niż walczyć z gasnącym oświetleniem na akcji. Trzeba też pamiętać, że część agregatów ma moc podawaną w kVA, a nie w kW, więc przy odbiornikach z zasilaczami lub statecznikami dochodzi jeszcze współczynnik mocy. Dobra praktyka branżowa jest prosta: sumujesz obciążenia, sprawdzasz charakter odbiorników, doliczasz zapas i dopiero wtedy dobierasz agregat.
Wybór agregatu o mocy równej 1 kW, 2 kW albo 3 kW wynika zwykle z pominięcia jednej z podstawowych zasad doboru źródła zasilania: trzeba uwzględnić łączną moc wszystkich odbiorników pracujących jednocześnie. Jeżeli jedna najaśnica ma 1 kW, a druga 3 kW, to agregat musi zasilić razem 4 kW obciążenia, a nie tylko większą lampę ani jakąś średnią wartość. Częsty błąd polega na tym, że ktoś patrzy na największy odbiornik i zakłada, że skoro największa najaśnica ma 3 kW, to agregat 3 kW wystarczy. W praktyce nie wystarczy, bo druga lampa też pobiera energię. Jeszcze gorzej wygląda dobór 1 kW lub 2 kW, bo taki agregat byłby przeciążony już przy samym podłączeniu zestawu, a zabezpieczenia mogłyby odłączyć zasilanie. Nawet agregat 4 kW byłby rozwiązaniem na styk, mało rozsądnym w realnych warunkach. Podczas działań straży pożarnej oświetlenie miejsca zdarzenia musi być stabilne, bo od tego zależy bezpieczeństwo ratowników, widoczność sprzętu, poszkodowanych i przeszkód. Z mojego doświadczenia dobiera się agregat z zapasem, ponieważ przewody mają spadki napięcia, odbiorniki mogą mieć chwilowe prądy rozruchowe, a tabliczka znamionowa nie zawsze mówi całą historię. Standardowa, zdrowa praktyka to nie obciążać agregatu stale do 100% jego możliwości, tylko zostawić rezerwę. Dlatego dla łącznego obciążenia 4 kW najwłaściwszy z podanych wariantów to 5 kW.