Dozowanie dyspergentu odbywa się za pomocą
A. spryskiwacza.
B. linii szybkiego natarcia.
C. wiadra i łopaty.
D. siewnika.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2013 (arkusz Z.22-X-13.05).
Dozowanie dyspergentu za pomocą spryskiwacza jest właściwe, bo taki sprzęt pozwala podać środek równomiernie, w kontrolowanej ilości i w formie drobnych kropel. Dyspergent ma obniżać napięcie międzyfazowe między substancją ropopochodną a wodą albo podłożem, więc ważne jest, żeby trafił dokładnie na zanieczyszczoną powierzchnię, a nie został wylany punktowo. Spryskiwacz ręczny, plecakowy albo instalacja natryskowa daje możliwość regulacji strumienia, dawki i kierunku podawania. W praktyce to bardzo ważne, bo zbyt duża ilość preparatu może być niepotrzebnym obciążeniem dla środowiska, a zbyt mała nie zadziała skutecznie. Moim zdaniem to jedno z tych prostych rozwiązań, które w akcji robią dużą różnicę. Dobra praktyka branżowa mówi, żeby przed użyciem sprawdzić kartę charakterystyki, zalecenia producenta, stężenie robocze, kierunek wiatru oraz zabezpieczyć ratowników w odpowiednie ŚOI, np. rękawice i ochronę oczu. Spryskiwacz sprawdza się szczególnie przy rozlewiskach cienkiej warstwy oleju, paliwa lub innych substancji ropopochodnych, gdzie liczy się równomierne pokrycie powierzchni, a nie siła podawania środka.
W tym pytaniu łatwo pomylić dozowanie dyspergentu z innymi technikami używanymi przy działaniach ratowniczych i porządkowych. Linia szybkiego natarcia kojarzy się ze strażą pożarną i podawaniem prądu wody albo piany, ale nie jest typowym narzędziem do precyzyjnego nanoszenia dyspergentu. Ma duży wydatek i służy głównie do gaszenia, chłodzenia lub spłukiwania, więc użycie jej do takiego środka mogłoby spowodować rozcieńczenie preparatu, niekontrolowany spływ oraz rozprzestrzenienie zanieczyszczenia. Wiadro i łopata pasują bardziej do prac z sorbentem sypkim, piaskiem albo zebraniem zanieczyszczonego materiału z podłoża. Przy dyspergencie taki sposób jest mało dokładny, nierówny i trochę „na oko”, a w praktyce może prowadzić do przedawkowania. Siewnik również może się kojarzyć z równomiernym rozprowadzaniem, ale dotyczy raczej materiałów granulowanych lub sypkich, a nie ciekłych preparatów chemicznych. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś wybiera urządzenie do rozprowadzania czegokolwiek, zamiast pomyśleć o postaci środka i wymaganej precyzji aplikacji. Dyspergent powinien być nanoszony natryskowo, najlepiej spryskiwaczem, bo wtedy można utrzymać kontrolę nad dawką, zasięgiem i bezpieczeństwem działań. Z mojego doświadczenia takie szczegóły są niby małe, ale potem decydują, czy akcja jest czysta technicznie i zgodna z dobrą praktyką.