Przejdź do głównej treści

Kwalifikacja: BPO.03 - Wykonywanie działań ratowniczych

Zawód: Technik pożarnictwa

Kategorie: Sprzęt pożarniczy i armatura wodno-pianowa Taktyka działań gaśniczych

Słowa kluczowe: Linia tłoczna Straty ciśnienia w wężach tłocznych

Jeżeli wzrasta natężenie przepływu wody w wężach tłocznych, to straty ciśnienia w tych wężach

A. maleją.
B. nie występują.
C. wzrastają.
D. są stałe.

Pytanie z egzaminu CKE z 2016 roku (arkusz Z.22-X-16.04).

Straty ciśnienia w wężach tłocznych wzrastają, gdy zwiększa się natężenie przepływu wody. Wynika to z tarcia wody o wewnętrzne ścianki węża oraz z oporów miejscowych na łącznikach, załamaniach, rozdzielaczach i armaturze. Im szybciej płynie woda, tym większa prędkość strugi i tym silniejsze zjawiska turbulentne. W praktyce często przyjmuje się, że straty rosną mniej więcej z kwadratem przepływu, czyli zależność można zapamiętać jako $h_f \sim Q^2$. To oznacza, że niewielkie zwiększenie wydajności prądownicy potrafi mocno podnieść wymagane ciśnienie na pompie. Moim zdaniem to jedna z ważniejszych rzeczy dla kierowcy-operatora, bo bez tego łatwo podać za małe ciśnienie na stanowisko gaśnicze. Dlatego w dobrej praktyce pożarniczej dobiera się odpowiednią średnicę linii, np. W-75 zamiast W-52 przy większych przepływach, unika się ostrych załamań węży, skraca trasę linii tam gdzie się da i kontroluje ciśnienie na autopompie. Przy dużym zapotrzebowaniu na wodę stosuje się też linie równoległe, zasilanie z hydrantu lub zbiornika oraz sprawdza się, czy armatura pracuje w zakresie dopuszczalnych ciśnień roboczych. To nie jest teoria dla teorii, tylko normalna hydraulika pola walki z pożarem.
Założenie, że straty ciśnienia maleją przy większym przepływie, bierze się czasem z myślenia, że skoro więcej wody płynie, to układ pracuje sprawniej. W wężach tłocznych jest odwrotnie. Większy przepływ oznacza większą prędkość wody, a więc mocniejsze tarcie o ścianki i większe zawirowania. Wąż pożarniczy nie jest idealnie gładką rurą z podręcznika, tylko realnym przewodem z oporami, łącznikami, możliwymi załamaniami i zmianami kierunku przepływu. To wszystko zabiera część energii ciśnienia. Pogląd, że straty są stałe, też nie pasuje do hydrauliki pożarniczej. Stałe mogą być tylko przy niezmienionych warunkach: tej samej długości, średnicy, ułożeniu węża i przede wszystkim tym samym przepływie. Gdy rośnie natężenie przepływu, zmienia się charakter ruchu wody i straty rosną wyraźnie, często bardzo szybko. Myślenie, że straty w ogóle nie występują, dotyczy tylko modelu idealnego, bez lepkości cieczy i bez tarcia. W działaniach ratowniczo-gaśniczych taki model jest niebezpieczny, bo prowadzi do zaniżenia ciśnienia na pompie i zbyt słabego prądu gaśniczego na końcu linii. Z mojego doświadczenia najlepiej pamiętać prostą zasadę: większy przepływ przez ten sam wąż to większe straty, więc trzeba to uwzględnić przy doborze średnicy, długości linii i ciśnienia tłoczenia.

Wymagane logowanie

Ocenianie trudności pytań jest dostępne tylko dla zalogowanych użytkowników. Zaloguj się, aby skorzystać z pełni możliwości platformy.

Twoja ocena pomoże innym uczniom w przygotowaniu do egzaminu, a Tobie pozwoli na dostęp do spersonalizowanych statystyk.

Zgłoś błąd w pytaniu

Rozwiń sekcję i zmień pole, którego dotyczy błąd. Wysłane zostaną tylko zmienione sekcje.

Błędna kwalifikacja
Błąd w treści pytania
Błąd w treści odpowiedzi
Błąd w obrazie
Dane kontaktowe (opcjonalnie)
Podaj email, jeśli chcesz otrzymać informację o rozpatrzeniu zgłoszenia.

Potwierdzenie

Informacja