Kiedy należy wykonać próbę szczelności maski?
Próba szczelności maski powinna być wykonana bezpośrednio przed wejściem do strefy zagrożenia, bo właśnie wtedy trzeba mieć pewność, że część twarzowa naprawdę przylega do twarzy i nie przepuszcza skażonego powietrza. Chodzi tu o praktyczne sprawdzenie uszczelnienia maski, działania zaworów oraz poprawnego założenia taśm nagłowia. Nawet jeśli sprzęt był sprawdzany wcześniej, to po założeniu hełmu, kominiarki, okularów, przy spoconej twarzy albo źle ułożonej taśmie, szczelność może się pogorszyć. Moim zdaniem to jedna z tych czynności, które wyglądają na drobiazg, ale w realnej akcji decydują o bezpieczeństwie. Dobre praktyki branżowe, zgodne z podejściem stosowanym przy sprzęcie ochrony dróg oddechowych, np. maskach zgodnych z EN 136 i aparatach powietrznych według EN 137, zakładają kontrolę użytkownika przed wejściem w atmosferę niebezpieczną. W praktyce wykonuje się test podciśnienia lub nadciśnienia, zależnie od konstrukcji maski i aparatu. Jeśli maska nie trzyma szczelności, nie wchodzimy do strefy, tylko poprawiamy ułożenie albo wymieniamy element sprzętu. Proste, ale bardzo ważne.
Próba szczelności maski nie jest czynnością, którą wykonuje się tylko dlatego, że zaczyna się albo kończy służbę. Przyjęcie służby zwykle obejmuje sprawdzenie kompletności wyposażenia, ciśnienia w butli, stanu maski, automatu oddechowego, pasków, szybki i ogólnej gotowości sprzętu. Zdanie służby też ma sens, bo sprzęt trzeba przekazać w stanie znanym, czystym i gotowym do dalszego użycia. To jednak są kontrole organizacyjne i techniczne, a nie właściwa próba dopasowania maski do twarzy użytkownika tuż przed narażeniem. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś zakłada: skoro maska była rano sprawdzona, to nadal jest szczelna. A to nie musi być prawda. Wystarczy krzywo ułożona kominiarka, zarost, włosy pod uszczelką, niedociągnięta taśma albo pośpiech przy ubieraniu aparatu. Po użyciu i wyjściu ze strefy zagrożenia wykonuje się raczej czynności kontrolne, czyszczenie, dezynfekcję, ocenę uszkodzeń i przygotowanie sprzętu do ponownego użycia. Taka kontrola jest potrzebna, ale nie chroni przed wdychaniem dymu, gazów toksycznych czy niedoborem tlenu w trakcie wejścia. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać prostą zasadę: szczelność sprawdza się wtedy, kiedy za chwilę ta szczelność ma ratować zdrowie, czyli przed wejściem do strefy zagrożenia. To jest zgodne z dobrymi praktykami BHP i procedurami pracy w sprzęcie ochrony dróg oddechowych.