Którą informację przekazuje ratownik, wykonując gesty w sposób przedstawiony na rysunku?
A. Niebezpieczeństwo, roty wróć.
B. Wykonać, woda naprzód.
C. Prędzej, zwiększ obroty.
D. Wolniej, zmniejsz obroty.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2018 (arkusz Z.22-X-18.05).
Ten gest przekazuje komunikat: Niebezpieczeństwo, roty wróć. Chodzi o sytuację, w której ratownik kierujący działaniami albo obserwator zauważa zagrożenie i nakazuje natychmiastowe wycofanie rot z odcinka bojowego. Na rysunku widać wyraźny sygnał wykonywany obiema rękami, skierowany do zespołów pracujących w strefie działań. W praktyce taki znak jest bardzo ważny, bo podczas akcji często jest hałas: pracuje motopompa, agregat, wentylator oddymiający, słychać syreny, pękające elementy konstrukcji albo szum wody. Radio też nie zawsze działa idealnie, szczególnie w piwnicach, halach i budynkach żelbetowych. Dlatego gesty muszą być proste, jednoznaczne i zgodne z przyjętym szkoleniem PSP i OSP. Ten sygnał nie służy do regulowania obrotów pompy ani do podania wody na linię. On dotyczy bezpieczeństwa ludzi. Moim zdaniem to jeden z tych znaków, które trzeba znać odruchowo, bo sekundy mogą decydować, czy rota zdąży opuścić zagrożoną strefę, np. przed zawaleniem stropu, wybuchem gazów pożarowych albo nagłym rozwojem pożaru.
W tym pytaniu łatwo pomylić sygnały techniczne obsługi sprzętu z sygnałami bezpieczeństwa na miejscu akcji. Gest przedstawiony na rysunku nie oznacza polecenia prędzej, zwiększ obroty, bo taki komunikat dotyczy zwykle współpracy z mechanikiem lub operatorem pompy i ma sens przy regulacji wydajności tłoczenia. Podobnie hasło wolniej, zmniejsz obroty odnosi się do pracy urządzenia, a nie do zachowania rot w strefie zagrożenia. Przy takich poleceniach ratownik chce wpłynąć na parametry pracy sprzętu: ciśnienie, przepływ, obroty silnika, ewentualnie stabilność podawania środka gaśniczego. Tutaj sens gestu jest inny, bardziej alarmowy. Nie chodzi też o komendę wykonać, woda naprzód. Podanie wody to sygnał operacyjny związany z rozpoczęciem natarcia albo zasileniem linii gaśniczej, a nie z natychmiastowym wycofaniem ludzi. Typowy błąd polega na tym, że patrzy się tylko na ruch rąk i dopasowuje go do skojarzenia z kierunkiem lub pracą pompy, bez uwzględnienia całej sytuacji taktycznej. W działaniach ratowniczo-gaśniczych sygnał niebezpieczeństwo, roty wróć ma najwyższy priorytet, bo dotyczy ochrony życia ratowników. Z mojego doświadczenia najlepiej uczyć się tych gestów w zestawach: sygnały dla pompy osobno, sygnały dla rot osobno, a sygnały alarmowe jeszcze mocniej utrwalić. Wtedy na akcji nie ma zastanawiania się, tylko jest szybka reakcja i wycofanie zgodnie z zasadami bezpieczeństwa.