Którą z czynności należy wykonać w pierwszej kolejności, w przypadku ewakuacji osób z budynku, jeżeli w wyniku rozpoznania zlokalizowano ludzi w windzie unieruchomionej pomiędzy piętrami?
A. Wyłączyć dopływ gazu ziemnego głównym wyłącznikiem w budynku.
B. Wyłączyć dopływ energii elektrycznej głównym wyłącznikiem w budynku.
C. Rozpocząć ewakuację wszystkich osób z obiektu.
D. Rozpocząć ewakuację osób uwięzionych w windzie.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2015 (arkusz Z.22-X-15.05).
W tej sytuacji najpierw należy wyłączyć dopływ energii elektrycznej głównym wyłącznikiem w budynku, bo unieruchomiona winda jest urządzeniem napędzanym elektrycznie i sterowanym automatycznie. Chodzi nie tylko o sam brak zasilania, ale przede wszystkim o bezpieczeństwo ratowników i osób uwięzionych. Jeżeli ktoś zacznie otwierać drzwi szybu albo prowadzić uwalnianie ludzi, a urządzenie nagle ruszy po powrocie napięcia, może dojść do przygniecenia, upadku do szybu albo porażenia prądem. To są bardzo realne zagrożenia, nie teoria z książki. Dobra praktyka w ratownictwie technicznym mówi: najpierw zabezpiecz źródła energii, dopiero potem wykonuj czynności ratownicze przy urządzeniu. Po odłączeniu prądu trzeba zabezpieczyć dostęp do szybu, nawiązać kontakt z osobami w kabinie, uspokoić je i prowadzić ewakuację przy użyciu właściwych kluczy oraz procedur, najlepiej z udziałem osoby uprawnionej do obsługi dźwigu. Moim zdaniem to dobry przykład zasady, że pośpiech bez zabezpieczenia miejsca akcji potrafi zrobić więcej szkody niż pożytku.
Przy takim zdarzeniu łatwo pomyśleć, że najważniejsze jest natychmiastowe rozpoczęcie ewakuacji całego obiektu albo jak najszybsze wyciąganie ludzi z kabiny windy. Intuicyjnie brzmi to sensownie, bo osoby są uwięzione i stres rośnie z każdą minutą. Jednak w działaniach ratowniczych kolejność czynności ma ogromne znaczenie. Jeżeli winda zatrzymała się między piętrami, to przed jakąkolwiek próbą otwierania drzwi, dostępu do szybu czy przemieszczania kabiny trzeba usunąć zagrożenie związane z energią elektryczną. Niezabezpieczony dźwig może niespodziewanie ruszyć, szczególnie przy powrocie zasilania, zadziałaniu automatyki lub błędnym manewrze osoby postronnej. Wtedy ratownik albo poszkodowany znajduje się w strefie zgniotu, a to jest bardzo niebezpieczne.
Samo rozpoczęcie ewakuacji wszystkich osób z budynku nie rozwiązuje problemu ludzi uwięzionych w windzie. Oczywiście ewakuacja obiektu może być potrzebna, szczególnie przy pożarze, zadymieniu lub innym zagrożeniu, ale nie zastępuje zabezpieczenia technicznego urządzenia. Podobnie natychmiastowe uwalnianie osób z windy bez odłączenia zasilania jest typowym błędem wynikającym z myślenia: najpierw wyciągnąć, potem zabezpieczyć. W ratownictwie powinno być odwrotnie. Wyłączenie gazu ziemnego również bywa ważne, lecz wtedy, gdy występuje zagrożenie gazowe, pożarowe albo uszkodzenie instalacji. W opisanej sytuacji głównym zagrożeniem jest pracujące lub potencjalnie uruchamialne urządzenie elektryczne. Dlatego prawidłowy tok działania zaczyna się od odcięcia energii elektrycznej, zabezpieczenia miejsca i dopiero potem prowadzenia kontrolowanej ewakuacji z kabiny.
Samo rozpoczęcie ewakuacji wszystkich osób z budynku nie rozwiązuje problemu ludzi uwięzionych w windzie. Oczywiście ewakuacja obiektu może być potrzebna, szczególnie przy pożarze, zadymieniu lub innym zagrożeniu, ale nie zastępuje zabezpieczenia technicznego urządzenia. Podobnie natychmiastowe uwalnianie osób z windy bez odłączenia zasilania jest typowym błędem wynikającym z myślenia: najpierw wyciągnąć, potem zabezpieczyć. W ratownictwie powinno być odwrotnie. Wyłączenie gazu ziemnego również bywa ważne, lecz wtedy, gdy występuje zagrożenie gazowe, pożarowe albo uszkodzenie instalacji. W opisanej sytuacji głównym zagrożeniem jest pracujące lub potencjalnie uruchamialne urządzenie elektryczne. Dlatego prawidłowy tok działania zaczyna się od odcięcia energii elektrycznej, zabezpieczenia miejsca i dopiero potem prowadzenia kontrolowanej ewakuacji z kabiny.