Które zastosowanie ma wysysacz głębinowy w działaniach jednostek ochrony przeciwpożarowej?
A. Wypompowywanie wody zanieczyszczonej.
B. Wytwarzanie podciśnienia w linii ssawnej autopompy.
C. Podawanie wody na duże odległości.
D. Pobieranie wody z głębokości do 35 m poniżej poziomu terenu.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz Z.22-X-17.05).
Wysysacz głębinowy w działaniach straży pożarnej kojarzymy przede wszystkim z wypompowywaniem wody zanieczyszczonej, czyli takiej, która może zawierać muł, piasek, drobne odpady, liście albo osady po zalaniu piwnicy czy studzienki. To ważne, bo zwykła pompa pożarnicza lub autopompa nie lubi brudnej wody. Zanieczyszczenia mogą uszkodzić wirnik, zawory, uszczelnienia i armaturę. Wysysacz działa na zasadzie strumienicy: przepływ wody podawanej pod ciśnieniem powoduje zasysanie medium z otoczenia i jego wyrzut dalej. Nie ma tam typowego wirnika pracującego bezpośrednio w brudnej wodzie, więc sprzęt jest odporniejszy na takie warunki. W praktyce używa się go np. przy zalanych piwnicach, wykopach, kanałach technologicznych, studzienkach czy zagłębieniach terenu, gdzie woda jest mocno zamulona. Moim zdaniem to taki sprzęt trochę niedoceniany, ale bardzo przydatny, bo pozwala ograniczyć ryzyko uszkodzenia droższych pomp. Dobra praktyka jest taka, żeby dobrać odpowiednie zasilanie wodne, kontrolować węże tłoczne i odpływ oraz pilnować, aby zanieczyszczona woda była odprowadzana w bezpieczne miejsce, zgodnie z zasadami działań przeciwpowodziowych i ekologicznych.
W tym pytaniu łatwo pomylić kilka urządzeń, bo nazwy brzmią podobnie: wysysacz, zasysacz, pompa, autopompa, a do tego dochodzi jeszcze pojęcie podciśnienia w linii ssawnej. Wysysacz głębinowy nie jest typowym urządzeniem do pobierania czystej wody z bardzo dużej głębokości, na przykład 35 m poniżej poziomu terenu. W praktyce zasysanie wody przez pompę pożarniczą jest ograniczone fizycznie, bo decyduje ciśnienie atmosferyczne, straty w wężach ssawnych i sprawność układu. Dlatego przy dużych głębokościach stosuje się inne rozwiązania techniczne, a nie traktuje wysysacza jako zwykłego smoka ssawnego do zasilania autopompy. Nie służy on też do wytwarzania podciśnienia w linii ssawnej autopompy. Za odpowietrzanie układu ssawnego odpowiada urządzenie zasysające pompy, na przykład pompa próżniowa albo inny układ odpowietrzający zamontowany w pojeździe. To częsty błąd myślowy: skoro coś „wysysa”, to pewnie robi próżnię w autopompie. Tutaj chodzi jednak o pracę strumienicową i usuwanie wody zanieczyszczonej z zalanych miejsc. Nie jest to również sprzęt przeznaczony do podawania wody na duże odległości. Do tego dobiera się pompy, motopompy, przetłaczanie, magistrale wodne, odpowiednie średnice węży i organizację stanowisk wodnych. Wysysacz głębinowy ma bardziej robocze, techniczne zastosowanie: pomaga wypompować brudną wodę tam, gdzie zwykła pompa mogłaby szybko dostać po uszczelnieniach albo się zapchać. Z mojego doświadczenia z nauki sprzętu pożarniczego wynika, że najbezpieczniej zapamiętać go jako urządzenie do trudnej, zanieczyszczonej wody, a nie jako element klasycznego układu ssawnego autopompy.