Który sprzęt ratowniczy przedstawiono na rysunku?
A. Prądownicę typu Turbo-Jet.
B. Kurtynę wodną.
C. Prądownicę uniwersalną.
D. Lancę gaśniczą.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2018 (arkusz Z.22-X-18.05).
Na rysunku widać lancę gaśniczą, czyli specjalistyczny sprzęt do podawania środka gaśniczego w głąb materiału, konstrukcji albo przestrzeni trudno dostępnej. Charakterystyczna jest metalowa, wąska końcówka robocza, często z otworami wylotowymi rozmieszczonymi po bokach i z ostrym zakończeniem, które pozwala wbić lancę np. w warstwę drewna, słomę, torf, hałdę odpadów, poszycie dachu czy element konstrukcyjny. Na zdjęciu końcówka jest właśnie przykładana do drewna, co dobrze pokazuje jej praktyczne zastosowanie. Moim zdaniem to jeden z tych elementów sprzętu, który wygląda niepozornie, ale w akcji robi dużą różnicę. Lanca pozwala podać wodę lub pianę tam, gdzie zwykły strumień z prądownicy tylko spływałby po powierzchni. Dzięki temu chłodzimy źródło żaru od środka, ograniczamy rozprzestrzenianie pożaru ukrytego i zmniejszamy zużycie wody. W dobrej praktyce strażackiej używa się jej po rozpoznaniu miejsca nagrzania, często z kamerą termowizyjną, i zawsze z kontrolą ciśnienia oraz stabilnym zabezpieczeniem linii gaśniczej. Trzeba też pamiętać o środkach ochrony indywidualnej, bo przy przebijaniu konstrukcji może dojść do wyrzutu pary, dymu albo gorących gazów. To nie jest sprzęt do tworzenia szerokiego prądu rozproszonego, tylko narzędzie do punktowego, głębokiego działania gaśniczego.
Przedstawiony element nie jest kurtyną wodną ani klasyczną prądownicą, chociaż wszystkie te urządzenia mają związek z podawaniem wody podczas działań ratowniczo-gaśniczych. Kurtyna wodna służy głównie do wytworzenia pionowej lub wachlarzowej zasłony wodnej, na przykład do ograniczenia promieniowania cieplnego, ochrony sąsiednich obiektów albo rozpraszania niektórych chmur gazów. Ma zwykle inną budowę: jest ustawiana na podłożu albo mocowana do linii wężowej i wypuszcza wodę przez szczeliny lub dysze w formie ściany. Na zdjęciu nie ma takiego układu, tylko metalowa końcówka robocza przykładana bezpośrednio do materiału. Prądownica uniwersalna oraz prądownica typu Turbo-Jet także wyglądają inaczej, bo są przeznaczone do pracy z ręki na końcu linii gaśniczej i umożliwiają regulację rodzaju prądu, np. zwartego albo rozproszonego. Turbo-Jet kojarzy się z nowocześniejszą prądownicą z regulacją wydajności i kąta rozproszenia, często używaną w natarciu wewnętrznym, przy chłodzeniu gazów pożarowych i zabezpieczeniu roty. Typowy błąd myślowy polega tu na tym, że widząc metalowy element z otworami, ktoś od razu myśli o prądownicy. A tu ważny jest kontekst i kształt końcówki: ostra część, niewielkie dysze boczne i praca przez wbicie albo wsunięcie w materiał wskazują na lancę gaśniczą. W praktyce taka lanca pomaga dotrzeć do zarzewi ukrytych pod powierzchnią, czego zwykła prądownica nie zrobi tak skutecznie. Dlatego w rozpoznaniu sprzętu warto patrzeć nie tylko na to, że płynie przez niego H₂O, ale też jak i gdzie ta woda jest podawana.