Na rysunku przedstawiono pewien rodzaj sprzętu ochrony układu oddechowego. Który z odnośników wskazuje sygnalizator akustyczny?

1
2
3
4
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2017 (arkusz Z.22-X-17.05).
Odnośnik 1 wskazuje sygnalizator akustyczny, czyli element ostrzegający ratownika o spadku ciśnienia w butli aparatu powietrznego. W praktyce jest to bardzo ważna część aparatu ochrony dróg oddechowych, bo daje głośny sygnał wtedy, gdy zapas powietrza zbliża się do rezerwy. W aparatach nadciśnieniowych używanych w straży pożarnej sygnalizator najczęściej uruchamia się przy ciśnieniu około 50-60 bar, zależnie od producenta i typu zestawu. Moim zdaniem to jeden z tych elementów, których nie wolno traktować jako dodatku, bo w zadymieniu, hałasie i stresie łatwo stracić orientację czasu pracy. Zgodnie z dobrą praktyką i wymaganiami norm, np. PN-EN 137 dla aparatów powietrznych butlowych, urządzenie ostrzegawcze ma być słyszalne i niezawodne. Przed wejściem do strefy niebezpiecznej ratownik powinien sprawdzić ciśnienie na manometrze, szczelność układu oraz działanie sygnalizacji rezerwy, jeśli procedura i typ aparatu na to pozwala. Odnośnik 3 pokazuje manometr, czyli wskaźnik ciśnienia, odnośnik 4 przewód, a odnośnik 2 dotyczy innego elementu przyłączeniowego układu. Sygnalizator akustyczny jest przy reduktorze/układzie zasilania, dlatego właśnie oznaczenie 1 jest tu właściwe.
W tym pytaniu łatwo pomylić sygnalizator akustyczny z elementami, które też są związane z kontrolą powietrza, ale pełnią inną funkcję. Manometr, wskazany jednym z odnośników, służy do odczytu ciśnienia w butli. On pokazuje wartość na skali, więc daje informację wzrokową, ale sam z siebie nie jest sygnalizatorem akustycznym. W zadymionym pomieszczeniu, przy ograniczonej widoczności i podniesionym tętnie ratownika, samo patrzenie na manometr nie wystarcza, dlatego aparat ma oddzielne urządzenie ostrzegawcze, potocznie często nazywane gwizdkiem rezerwy. Inny odnośnik prowadzi do przewodu wysokiego lub średniego ciśnienia. Przewód tylko transportuje powietrze między zespołami aparatu, nie ostrzega ratownika dźwiękiem. Podobnie element przy butli albo szybkozłączu może wyglądać technicznie i ważnie, ale jego zadaniem jest połączenie, zasilanie albo napełnianie układu, a nie sygnalizacja kończącego się zapasu. Typowy błąd myślowy polega na tym, że wybiera się część najbardziej widoczną albo kojarzącą się z ciśnieniem. A tu trzeba szukać urządzenia alarmowego zamontowanego przy reduktorze i układzie zasilania aparatu. W sprzęcie zgodnym z dobrą praktyką oraz normą PN-EN 137 ostrzeżenie o rezerwie musi być wyraźne, słyszalne i niezależne od samego odczytu wzrokowego. Dlatego właściwym wskazaniem jest odnośnik 1, nie elementy przewodów, manometru czy przyłączy.