Natarcie to forma działań gaśniczych polegająca na
A. zmniejszaniu szybkości rozprzestrzeniania się pożaru i obronę obiektów położonych bezpośrednio przy jego froncie.
B. oddziaływaniu określonymi środkami na obiekty zagrożone pożarem.
C. podejmowaniu działań w stosunku do obiektów zagrożonych przez ognie lotne, wybuchy i inne zjawiska towarzyszące.
D. oddziaływaniu określonymi środkami na ognisko pożaru.
Pytanie z egzaminu CKE, czerwiec 2014 (arkusz Z.22-X-14.05).
Natarcie w działaniach gaśniczych oznacza bezpośrednie oddziaływanie odpowiednimi środkami gaśniczymi na ognisko pożaru, czyli na miejsce, gdzie faktycznie zachodzi spalanie. Chodzi o to, żeby przerwać proces palenia: schłodzić materiał palny, odciąć dopływ tlenu, rozcieńczyć atmosferę palną albo zahamować reakcję chemiczną spalania. W praktyce może to być podanie prądu wody na palące się wyposażenie mieszkania, użycie piany na rozlane paliwo, proszku przy pożarze urządzenia technicznego albo CO₂ w określonych sytuacjach, jeśli warunki i przepisy BHP na to pozwalają. Moim zdaniem najłatwiej zapamiętać to tak: natarcie jest skierowane w źródło problemu, a nie tylko w jego skutki. Dobre praktyki pożarnicze wymagają, żeby natarcie było poprzedzone rozpoznaniem, oceną zagrożeń, doborem prądu gaśniczego i zabezpieczeniem roty. KDR powinien brać pod uwagę rozwój pożaru, możliwość rozgorzenia, zadymienie, konstrukcję obiektu oraz drogi ewakuacji. Natarcie może być wewnętrzne albo zewnętrzne, ale zawsze jego zasadniczym celem jest likwidacja ogniska pożaru, a nie tylko osłanianie sąsiednich obiektów.
W tym pytaniu łatwo pomylić natarcie z obroną, bo w obu przypadkach strażacy używają środków gaśniczych i działają pod presją czasu. Różnica jest jednak zasadnicza. Natarcie jest skierowane na ognisko pożaru, czyli tam, gdzie pali się materiał i gdzie trzeba przerwać proces spalania. Jeżeli działania koncentrują się na obiektach zagrożonych pożarem, na ścianach sąsiedniego budynku, zbiorniku z paliwem stojącym obok albo na konstrukcji, która jeszcze się nie pali, to mówimy raczej o obronie. Taka obrona jest bardzo ważna, ale nie jest tym samym co natarcie. Zmniejszanie szybkości rozprzestrzeniania się pożaru oraz ochrona obiektów położonych bezpośrednio przy jego froncie to typowe myślenie defensywne, często określane jako obrona bliższa. Działanie ma zatrzymać pożar, ograniczyć straty i dać czas na właściwe natarcie albo ewakuację. Podobnie zabezpieczanie obiektów zagrożonych przez ognie lotne, wybuchy, promieniowanie cieplne czy inne zjawiska towarzyszące dotyczy ochrony przed skutkami pożaru, często w większej odległości od głównego frontu. Z mojego doświadczenia uczniowie często uznają, że każde polewanie wodą to natarcie. No właśnie nie do końca. Liczy się cel taktyczny: czy gasimy źródło spalania, czy bronimy tego, co może się dopiero zapalić. W standardach działań ratowniczo-gaśniczych i w praktyce PSP oraz OSP takie rozróżnienie jest ważne, bo wpływa na ustawienie rot, dobór sprzętu, priorytety KDR i bezpieczeństwo ludzi na miejscu akcji.